Sergey Ivanov (turkiyşunos)
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Sergey Ivanov (Sergey Nikolayeviç Ivanov; 1922–1999) — rus turkiyşunosi, tilşunos va tarjimon, filologiya fanlari doktori (1970), professor (1971), Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1981). U Alişer Navoiy va boşqa özbek şoirlari asarlarini rus tiliga tarjima qilgani bilan tanilgan. ÖzME'ga köra, u 1922-yil 11-aprelda Sankt-Peterburgda tuğilgan va 1999-yil 20-martda vafot etgan; Rusça Vikipediyada esa tuğilgan sanasi 1922-yil 11-iyun, vafot sanasi 1999-yil 5-aprel deb berilgan.1
Hayoti
1,3Rusça Vikipediyaga köra, Ivanov harbiy xizmatçi oilasida tuğilgan, Ikkinçi jahon uruşida qatnaşgan. ÖzME'ga köra, 1951-yilda Leningrad universitetining şarq fakultetini tamomlagan. Öqişni bitirgaç, yönalma bilan Buxoroga yuborilgan va Buxoro pedagogika institutida öqituvçi hamda rektor örinbosari bölib işlagan. Söng Leningrad universitetiga qaytib, dars bergan, 1972-yildan turkiy filologiya kafedrasini boşqargan; Rusça Vikipediyaga köra, kafedrani 1988-yilgaça boşqargan. U 1958-yilda nomzodlik, 1970-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
Ilmiy işlari
1,3Ivanovning tadqiqotlari turkiy tillar grammatikasi, özbek adabiy tili va tarjima nazariyasiga bağişlangan. ÖzME ularning qatorida «Özbek tili sintaksisidan oçerklar» (1959), Abulğozixonning «Şajarai turk» asari tiliga bağişlangan grammatik oçerk (1969) va ikki qismli turk tili grammatikasi kursini (1975, 1977) sanaydi. Rusça Vikipediyaga köra, u universitetda turk tili nazariy grammatikasi, eski özbek tili, zamonaviy özbek tili va turkiy mumtoz şe'riyat poetikasidan ma'ruzalar öqigan.
Tarjimonlik faoliyati
1,3ÖzME'ga köra, Ivanov Navoiyning yuzlab ğazal, ruboiy, fard, qit'a va tuyuqlarini rus tiliga ögirgan, şoirning 1968–1970-yillarda rus tilida çiqqan ön jildlik asarlar töplamini tayyorlaşda muharrir sifatida qatnaşgan. U Lutfiy, Gadoiy, Sakkokiy, Nodira, Muqimiy kabi mumtoz şoirlar, şuningdek, Hamza, Ğafur Ğulom, Oybek, Usmon Nosir, Uyğun, Erkin Vohidov, Abdulla Oripov şe'rlarini ham tarjima qilgan.
Uning eng muhim tarjimalari — Yusuf Xos Hojibning XI asrga oid «Qutadğu bilig» dostoni (1990) va Navoiyning «Lison ut-tayr» dostoni (1970). ÖzME'ga köra, ikkala tarjima ham ilmiy jamoatçilik tomonidan yuqori baholangan. Rusça Vikipediya qayd etişiça, Ivanov 1960-yildan qadimgi turkiy, ozarbayjon, tatar, turk, turkman, eski özbek, özbek, fors va tojik tillaridan asl matn asosida köplab tarjimalar çop ettirgan, 1972-yildan Yozuvçilar uyuşmasi a'zosi bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Sergey Ivanov (turkiyşunos) // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4591 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASergey Ivanov (turkiyşunos). (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4591
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4591
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Иванов, Сергей Николаевич (лингвист)ru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 4-jild, 42-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 42-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.