Şokir Sulaymon
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Şokir Sulaymon (asl ismi Şokir Sulaymonov; 1900–1942) — özbek şoiri va yozuvçisi, adabiyotşunos va pedagog. U 1920–1930-yillar özbek adabiy hayotining faol iştirokçisi, özbek bolalar adabiyoti va soçma şe'r janrining ilk namoyandalaridan biri bölgan. 1941-yilda qamoqqa olinib, otib taşlangan, keyinçalik oqlangan.
Hayoti
13ÖzME'ga köra, Şokir Sulaymon 1900-yilda Qöqonda tuğilgan. 1916-yilda yangi usuldagi jadid maktabini tamomlab, Orenburgdagi «Husayniya» madrasasida öqigan. 1920–1922-yillarda Toşkentdagi özbek ölka maorif institutida, 1922–1924-yillarda Moskvadagi işçilar fakultetida, 1924–1926-yillarda Oliy pedagogika akademiyasida ta'lim olgan.
Öşa paytda respublika poytaxti bölgan Samarqandga qaytgaç, u partiya maktabida özbek tilidan dars bergan, 1927–1930-yillarda «Maorif va öqituvçi» va «Yer yuzi» jurnallarida mas'ul kotib bölib işlagan. 1931–1937-yillarda Özbekiston universitetida assistent va dotsent, 1938-yilda Davlat naşriyotida muharrir, 1940–1941-yillarda Til va adabiyot institutida katta ilmiy xodim lavozimlarida işlagan. ÖzME'ga köra, «Qizil qalam» adabiy jamiyati (1926–1930), Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi va uning Samarqand bölimining taşkil topişida faol qatnaşgan.
Ijodi
13Şokir Sulaymon adabiyotga 1919-yilda şe'rlari bilan kirib kelgan. Uning «Erk kuylari» (1926), «Ğalaba marşi» (1928), «Davr hayqiriği» (1932) şe'riy töplamlari, «Yangi saroy» (1931) va «Ötganlarni eslaganda» (1933) dostonlari, «Aççiq xotiralar» (1930), «Baxtli Halima» (1931), «Gulasal» (1933) kabi asarlari çop etilgan. ÖzME'ga köra, Özbekiston yozuvçilarining birinçi qurultoyi munosabati bilan uning saylanma asarlari (1934) naşr qilingan.
ÖzME'ga köra, «Qul», «Qutuliş alangasi», «Qonli devor», «Şarq qizi» kabi şe'rlari bilan u özbek adabiyotida soçma şe'r şakllanişiga hissa qöşgan. «Oq negr», «Fin Fon», «Yama ham Hama», «Hindistonda», «Butun dunyoga sayohat» singari asarlari esa özbek bolalar adabiyotining dastlabki namunalari qatoridan örin olgan.
Qatağon qilinişi
131941-yil 27-avgustda Şokir Sulaymon 1918–1922-yillarda faoliyat körsatgan «Ittihodi tolibon» va «Milliy ittihod» taşkilotlariga a'zolikda va millatçilikda ayblanib hibsga olingan. Söngra u otib taşlangan; ÖzME uning vafot sanasini 1942-yil 5-sentabr, joyini Toşkent deb körsatadi. Yozuvçi 1956-yil 17-sentabrda oqlangan. Asarlari keyinçalik «Öç» (1964) nomi bilan qayta naşr etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Şokir Sulaymon // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4128 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAŞokir Sulaymon. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4128
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4128
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 10-jild, 188-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 188-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.