Mirzo Tursunzoda
SaqlaşBoşqa nomlari: Tursunzoda
Öqiş: 2 daqiqa
Mirzo Tursunzoda (1911–1977) — tojik şoiri, dramaturg va jamoat arbobi. U Tojikiston xalq şoiri unvoniga sazovor bölgan va Tojikiston Fanlar akademiyasi akademigi bölgan.
Hayoti
1,3Mirzo Tursunzoda 1911-yil 19-aprelda (eski uslubda 2-mayda) Qoratoğ qişloğida tuğilgan. Rusça manbaga köra, u duradgor oilasida dunyoga kelgan. Qişloq hozirgi Tursunzoda şahri hududida joylaşgan. Özbekça manbada u dastlab eski maktabda, keyin yangi usuldagi maktabda öqigani aytiladi. Rusça manbaga köra, 1925-yilda sovet maktabiga kirgan.
1930-yilda Toşkentdagi tojik öquv yurtini tamomlagan. Özbekça manbada bu muassasa pedagogika bilim yurti, rusça manbada Tojikiston maorif instituti deb atalgan. Keyinçalik «Komsomoli Tojikiston» gazetasida bölim mudiri va mas'ul kotib bölib işlagan, söng teatrda adabiy xodim bölgan. 1935-yilda Tojikiston Yozuvçilar uyuşmasida işlagan, 1939-yilda uning boşqaruvi raisi etib saylangan. 1951-yildan Tojikiston Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi, 1959-yildan SSSR Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvi kotibi bölgan.
U 1977-yil 24-sentabrda Duşanbeda vafot etgan. Özbekça maqolada vafot sanasi 27-sentabr deb körsatilgan. Duşanbedagi Luçob qabristoniga dafn etilgan.
Ijodi
1,3Tursunzodaga 1930-yillar ikkinçi yarmida e'lon qilingan «Mamlakat oftobi» (1936) va «Xazon va bahor» (1937) dostonlari şuhrat keltirdi. Dehotiy bilan hamkorlikda «Xusrav va Şirin» şe'riy dramasini, «Vose’ qözğoloni» opera librettosini yaratgan; ular tojik dramaturgiyasining dastlabki asarlaridan sanaladi. Uruş yillarida «Vatan farzandi» (1942) dostoni va boşqa şe'rlarini yozdi, folklor asosida «Tohir va Zuhra» musiqali dramasini (1943) yaratdi.
Keyingi asarlari orasida «Hindiston qissasi» (1947), «Men ozod Şarqdanman» (1950) turkumlari, «Hasan aravakaş» (1954) va «Osiyo ovozi» (1956) dostonlari bor. Rusça manbada yana «Abadiy nur» (1957), «Gangdan Kremlgaça» (1970) poemalari va film ssenariysi tilga olingan. «Gangdan Kremlgaça» asosida 1975-yilda sovet-hind filmi suratga olingan. Uning şe'riyati realizmi, romantik kötarinkiligi, hissiyotga va aforizmlarga boyligi bilan ajralib turadi. U Puşkin, Şevçenko, Nekrasov, Zulfiya va boşqa şoirlar asarlarini tojik tiliga tarjima qilgan.
Toşkentda yaşagan va öqigan Tursunzoda Özbekiston hayotiga bağişlangan asarlar yozgan, Oybek, Ğafur Ğulom, Şayxzoda, Zulfiya, Mirtemir bilan ijodiy aloqada bölgan. Asarlari özbek tilida naşr etilgan.
Mukofotlari va jamoat faoliyati
1,3U Tojikiston xalq şoiri (1961), Mehnat Qahramoni (1967) unvonlariga, 2001-yilda vafotidan keyin Tojikiston Qahramoni unvoniga sazovor bölgan. Lenin mukofoti (1960), Stalin mukofoti (1948), Neru xalqaro mukofoti (Özbekça manbada 1968, rusça manbada 1967-yil), Rudakiy nomidagi Tojikiston davlat mukofoti (rusça manbada 1963) laureati. Törtta Lenin ordeni bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengaşi deputati, Osiyo va Afrika mamlakatlari hamjihatligi Sovet qömitasi raisi bölgan.
Xotirasi
1,3Uning nomi bilan Regar şahri (hozirgi Tursunzoda) va tuman atalgan. Duşanbeda 1981-yilda uy-muzey oçilgan. 2011-yilda YUNESKO qaroriga köra 100 yilligi nişonlangan. Uning surati 1 somoniylik banknotada tasvirlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Mirzo Tursunzoda // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1196 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMirzo Tursunzoda. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1196
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1196
Hayot yöli 4 bekat · Globusda köriş →
Qaratoğ 1911
Tuğildi
Tursunzoda (şahar) 1911–1925 · 14 yil
Qoratoğ qişloğida (hozirgi Tursunzoda şahri) duradgor oilasida tuğilgan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5%2C_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%BEToşkent 1925–1930 · 5 yil
Toşkentdagi tojik pedagogika bilim yurtida öqib, 1930-yilda tamomlagan.
Manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Mirzo_TursunzodaDuşanbe 1949–1969 · 20 yil
1949-yilda oilasi bilan turar joy uyiga köçib ötib, u yerda taxminan 20 yil yaşagan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5%2C_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%BE
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q2605267wikidata.org · P106, P569 (Yulian taqvimi), P19, P570, P20
- 2https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BD-%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B5%2C_%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%BEru.wikipedia.org
- 3https://uz.wikipedia.org/wiki/Mirzo_Tursunzodauz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.