Nusratulloh Maxsum
SaqlaşBoşqa nomlari: Nusratullo Mahsum
Öqiş: 2 daqiqa
Nusratullo Maxsum Lutfulloyev (1881-yil 1-iyul — 1937-yil 1-noyabr) — tojik sovet siyosiy va davlat arbobi. U Tojikiston SSR taşkil topişida qatnaşgan rahbarlardan biri bölgan.
Hayoti
1,3Nusratullo Maxsum 1881-yilda Buxoro amirligiga qaraşli Qarotegin bekligining Çaşmai Qoziy qişloğida kambağal dehqon oilasida tuğilgan. Rus Vikipediyasiga köra, u uç yil mahalliy maktabda öqigan, keyin iş izlab Turkiston ölkasining Farğona viloyatiga ketgan. Özbekça Vikipediyada yoşligining köp qismi Qöqon va Farğonada hammollik bilan ötgani aytiladi. Rus manbasida 1895–1906-yillarda Qöqonda rus savdogarining xususiy fabrikasida yuk taşuvçi va işçi bölib işlagani, 1906-yilda Birinçi rus inqilobi davridagi çiqişlarda qatnaşgani uçun işdan böşatilgani va Karategindagi qişloğiga qaytib, 1920-yilgaça öz dehqon xöjaligida işlagani yoziladi.
1920-yilda Buxoro amirligi qulagaç, u Şarqiy Buxoroda sovet hokimiyatini mustahkamlaş uçun kuraşganlar safiga qöşildi. Rus Vikipediyasiga köra, 1920-yil dekabrida RKP(b)ga kirgan. 1921–1923-yillarda Qizil Armiyani oziq-ovqat bilan ta'minlaş işlarida va Garm hamda Duşanbedagi qözğolonlarga qarşi kuraşda qatnaşgan. Keyinçalik Şarqiy Buxoro viloyat ijroiya qömitasi raisi bölib, aslida Şarqiy Buxoroning rahbari hisoblangan, 1924-yilda Tojikiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi Muvaqqat inqilobiy qömitasiga raislik qilgan.
Faoliyati
1,31926-yil dekabrida Tojikiston MSSR Markaziy Ijroiya Qömitasi raisi etib saylandi. 1929-yilda Tojikiston SSR taşkil etilgaç, 1933-yil dekabrigaça şu respublika Markaziy Ijroiya Qömitasiga rahbarlik qildi. Rus Vikipediyasiga köra, 1931-yil 18-martdan 1934-yil 4-yanvargaça SSSR Markaziy Ijroiya Qömitasi raislaridan biri bölgan. Inglizça manbada 1926-yil 16-dekabrdan 1933-yil 28-dekabrgaça SSSR Markaziy Ijroiya Qömitasida Tojikiston vakili bölgani yoziladi. Şuningdek, 1925–1930-yillarda Özbekiston KP(b) MK a'zosi, 1930–1933-yillarda Tojikiston KP(b) MK byurosi a'zosi bölgan.
Rus Vikipediyasiga köra, kollektivlaştiriş davrida Tojikiston rahbariyatining badavlat dehqonlarga nisbatan mutadil siyosati 1933-yil 5-dekabrda VKP(b) MK Siyosiy byurosida xato deb topildi. 27-dekabrda Tojikiston SSR MIK sessiyasi Maxsum va Abdurahim Hojiboyevni lavozimlaridan ozod qildi. Maxsum Moskvaga, Butunittifoq Planlaştiriş akademiyasida öqişga jönatildi.
Qatl etilişi va oqlanişi
1,3U 1937-yil 8-iyulda Moskvada hibsga olingan va 31-oktabrda (özbekça manbada 1-noyabrda) oliy jazoga hukm qilingan. Hukm aksilinqilobiy jinoyatlarga tayyorgarlik körganlikda ayblanib çiqarilgan. Rus manbasiga köra, u Yangi Don qabristonidagi 1-raqamli qabrga dafn etilgan. Özbekça manbada u „xalq duşmani“ sifatida qatl etilgani aytiladi.
Rus Vikipediyasiga köra, 1957-yil 15-dekabrda Oliy Sud Harbiy kollegiyasi hukmni jinoyat tarkibi yöqligi sababli bekor qilgan. Özbekça manbada oqlaniş 1958-yil dekabrga, partiyaga qayta tiklaniş 1964-yil 26-iyulga oid deb körsatilgan. Manbalarda sanalar bir-biridan farq qiladi.
Merosi
1,3U Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan. 2006-yilda Tojikiston Prezidentining farmoni bilan vafotidan keyin Tojikiston Qahramoni unvoni berilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, Tojikiston mustaqillikka erişgaç, uning surati 200 somoniylik banknotada tasvirlangan.
Oilasi
1,3Özbekça Vikipediyada uning farzandlari: Xayriniso, Fayziniso, Munavvarşoh, Anvarşoh, Xosiyatmoh, Akbarşoh va Muzaffarşoh sifatida keltirilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Nusratulloh Maxsum // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1476 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANusratulloh Maxsum. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1476
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1476
Hayot yöli 5 bekat · Globusda köriş →
Çaşmai Kiziy (Raşt tumani) 1881
Tuğildi
Raşt tumani 1881–1895 · 14 yil
Qarotegin bekligidagi Çaşmai Qoziy qişloğida tuğilib, bolaligini ötkazgan.
Manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Nusratullo_MaxsumQöqon 1895–1906 · 11 yil
Rus savdogarining xususiy fabrikasida hammol va işçi bölib işlagan, 1905–1907 yillardagi iş taşlaşlarda qatnaşgan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D0%BC%2C_%D0%9D%D1%83%D1%81%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BERaşt tumani 1906–1920 · 14 yil
Taqiblardan qoçib ona qişloğiga qaytgan va öz dehqon xöjaligida işlagan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D0%BC%2C_%D0%9D%D1%83%D1%81%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BEMoskva 1934–1937 · 3 yil
Butunittifoq Planlaştiriş akademiyasida öqiş uçun yuborilgan, 1937-yilda qamalib, qatl etilgan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D0%BC%2C_%D0%9D%D1%83%D1%81%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BE
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q4276399wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Nusratullo_Maxsumuz.wikipedia.org
- 3https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D1%83%D0%BC%2C_%D0%9D%D1%83%D1%81%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%BEru.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.