Qadriddin Aslonov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Qadriddin Aslonov (1947-yil 29-may – 1992-yil noyabr) — tojikistonlik davlat va partiya arbobi. 1990–1991-yillarda Tojikiston Oliy Kengaşi raisi bölgan, 1991-yil sentyabrda mamlakatning vaqtinça prezidenti vazifasini bajargan.
Hayoti
1,3Aslonov 1947-yil 29-mayda tuğilgan. Tuğilgan joyi manbalarda turliça körsatilgan: özbekça va rusça Vikipediyada Garm viloyati (tumani), inglizça Vikipediyada Raşt tumani deyilgan. Rusça Vikipediyaga köra, u 1969-yilda Tojikiston qişloq xöjaligi institutini, 1989-yilda KPSS MK huzuridagi Ijtimoiy fanlar akademiyasini tamomlagan.
Mehnat faoliyatini ustaxona mudiri sifatida boşlagan, 1969–1973-yillarda kolxozda brigada mexanigi bölgan. 1973–1983-yillarda Tojikiston komsomolining Kolxozobod tuman komitetida avval ikkinçi, keyin birinçi kotib bölib işlagan, qişloq xöjaligi texnikasi birlaşmasiga boşçilik qilgan, Qörğontepa viloyatidagi qişloq xöjaligini işlab çiqariş-texnik ta'minlaş birlaşmasi raisi bölgan.
Siyosiy faoliyati
1,31983–1988-yillarda Tojikiston Kommunistik partiyasi Panj tuman qömitasining birinçi kotibi, 1988–1989-yillarda Tojikiston Davlat qişloq xöjaligi sanoati raisining birinçi örinbosari, 1989–1990-yillarda partiya Markaziy Komiteti kotibi böldi. 1990-yilda Oliy Kengaş raisining birinçi örinbosari, 1990-yil 30-noyabrdan 1991-yil 23-sentyabrgaça Oliy Kengaş raisi lavozimida işladi.
Bu lavozimda u farmon bilan respublika Kommunistik partiyasini taqiqlab, mulkini milliylaştirdi. Özbekça va rusça Vikipediyaga köra, 1991-yil 21-sentyabrda u Duşanbedagi Ozodi maydonidagi Lenin haykalini buziş va partiyani taqiqlaş haqidagi farmonlarni imzoladi. Inglizça Vikipediyaga köra, u yana 9-sentyabrni Mustaqillik kuni deb belgilovçi farmonni imzolagan. Rusça Vikipediya uning imzosi 1991-yilgi Mustaqillik deklaratsiyasi ostida turişini ham qayd etadi.
Iste'foga çiqişi
1,3Kommunistik partiya tarafdorlari 23-sentyabrda farmonga qarşi miting ötkazdi. Oliy Kengaşning favqulodda sessiyasida Aslonovning harakatlari muhokama qilindi. Rusça Vikipediyada keltirilgan «Veçerniy Duşanbe» gazetasi (1991-yil 24-sentyabr) ma'lumotiga köra, Aslonov farmonni imzolagani uçun aybdorlik his qilişini, bu respublikada tinçlikni saqlaş uçun qilinganini aytgan; deputatlarning köpçiligi işonçsizlik bildirgaç, u iste'foga çiqqan. Sessiyada farmon bekor qilindi va Rahmon Nabiyev Oliy Kengaş raisi etib saylandi. Inglizça Vikipediya buni konservativ kuçlar tomonidan çetlatiş deb ta'riflaydi.
Vaqtinça prezidentlik muddati manbalarda 31-avgustdan 20-sentyabrgaça (özbekça) yoki 23-sentyabrgaça (inglizça) deb berilgan.
Oxirgi yillari va vafoti
1,3Rusça Vikipediyaga köra, 1992-yilda u Öngan Tojik muxolifati nazorat qilgan «Milliy yaraşuv hukumati» tomonidan Qörğontepa viloyat ijroiya qömitasi raisi etib tayinlangan. Aslonov 1992-yil noyabrda vafot etgan; aniq sanasi ma'lum emas. Özbekça va rusça Vikipediya uni Sangak Safarov öldirgan deydi, inglizça Vikipediya esa u fuqarolar uruşi boşida bedarak yöqolgani va bir manbaga köra hukumat tarafdori Xalq fronti jangarilari tomonidan öldirilganini yozadi. Özbekça va rusça manbalarga köra, u Sarband (sobiq Kalininobod) tumani/viloyatida dafn etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Qadriddin Aslonov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1517 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQadriddin Aslonov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1517
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1517
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4071361wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.