Ahmad Tabibiy
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ahmad Tabibiy (asl ismi Ahmad Ali Muhammad öğli; 1869–1911) — Xiva xonligi davrida yaşagan özbek şoiri, tarjimon va tabib. ÖzME'ga köra, u Xivada tuğilgan va ijodini özbek hamda fors-tojik tillarida olib borgan.
Hayoti
13ÖzME ma'lumotiga köra, Tabibiy Xiva madrasalaridan birida tahsil olgan. Tabiblik ilmini otasidan va öz zamonasida nom qozongan tabib Yaxşimurodbekdan örgangan. Keyinçalik Muhammad Rahimxon II, ya'ni Feruz saroyida tabib bölib xizmat qilgan. ÖzME'ga köra, u şe'riyatda ham katta şuhrat qozongan.
Devonlari
13Tabibiy mumtoz adabiyotning an'anaviy janrlarida ijod qilgan va şe'rlarini beşta devonga jamlagan. ÖzME'ga köra, ulardan «Tuhfat us-sulton», «Munis ul-uşşoq» va «Hayrat ul-oşiqin» özbek tilida, «Mir'ot ul-işq» va «Mazhar ul-iştiyoq» esa fors-tojik tilida tuzilgan. «Aylading», «Ozoridur» kabi ğazallarida şoir hayotiy manzaralarni va pok muhabbatni madh etgan.
Muxammaslari va tazkiralari
13Ensiklopediya Tabibiyni özbek adabiyotida muxammas janrini rivojlantirgan şoir sifatida alohida ta'kidlaydi. U Alişer Navoiy, Sa'diy, Jomiy, Zebunniso, Munis, Ogahiy, Mirzo Ğolib va boşqa şoirlarning ğazallariga jami 518 ta muxammas boğlagan.
ÖzME'ga köra, Tabibiy Xorazm şoirlari haqida ikki tazkira tuzgan: «Majmuat uş-şuaroi payravi Feruz Şohiy» va «Majmuai muxammasoti aş-şuaroi Feruz Şohiy» (1909). Ikkinçi töplam asosan 33 şoirning muxammaslaridan iborat. Unda avval Ogahiy ğazallariga, söng Feruz şe'rlariga boğlangan muxammaslar berilgan, keyin Feruzning «Oromijon nigorim, sarvi ravon nigorim» ğazaliga yozilgan taxmis, muxammas va musaddaslar joy olgan. Töplam xotimasida unga kirgan şoirlardan Umidiy, Doiy va Xayoliyning vafoti haqidagi xabar hamda Bayoniyning birinçi tazkiraga yozgan taqrizi keltirilgan.
Doston va tarjimalari
13ÖzME'ga köra, Tabibiy «Vomiq va Uzro» qissasini özbek tilida masnaviy şaklida qayta yaratgan; asar 8100 baytdan iborat. U Fuzuliyning «Haft jom» asarini fors-tojik tilidan özbek tiliga ögirgan, «Yetti ravza» nomli asar ham yozgan. Şoir asarlarining bir neça qölyozma va toşbosma nusxalari Özbekiston Fanlar akademiyasi Şarqşunoslik institutida saqlanadi. Uning «Tanlangan asarlar»i 1968-yilda Toşkentda naşr etilgan, hayoti va ijodi haqida esa F. Ğanixöjayevning 1978-yilda çiqqan kitobi bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ahmad Tabibiy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4230 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAhmad Tabibiy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4230
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4230
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 8-jild, 11–12-b.manbaa.uz · ÖzME, 8-jild, 11–12-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.