Ibn Hibban
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Muhammad ibn Hibban al-Bustiy — musulmon olimi, muhaddis va hadis munaqqidi. U hadis, fiqh hamda tarix, astronomiya va tibbiyot kabi fanlarni yaxşi bilgan, köplab asarlar yozgan.
Hayoti
1,3Uzbekça va inglizça Vikipediyada Ibn Hibban hijriy 270-yili (milodiy 884) hozirgi Afğoniston janubidagi Bust (Bost) şahrida tuğilgani aytiladi. Hozirgi Laşkargoh şahri öşa Bust örnida joylaşgan. Rus tilidagi Vikipediyada esa tuğilgan yili 883 deb körsatilgan. Şu sababli uning tuğilgan yili manbalarda 883 yoki 884 (taxminan 270-yil) deb berilgan.
U bolaligi va yoşligini Bustda ötkazib, keyin ilm oliş uçun safarga çiqqan. Manbalarda aytilişiça, u Movaronnahrdan to Misrgaça bölgan ölkalarni kezgan va köplab ustozlardan ilm olgan.
Ustozlari va şogirdlari
1,3Ibn Hibban an-Nasoiy, al-Hasan ibn Sufyon, Abu Ya'la al-Mosuliy, al-Husayn ibn Idris al-Haraviy, Abu Xalifa al-Jomhiy, Imron ibn Muso, Ahmad ibn al-Hasan as-Söfiy, Ja'far ibn Ahmad ad-Dimaşqiy va Ibn Xuzayma kabi olimlardan dars olgan.
Uning maşhur şogirdlari orasida al-Hakim an-Nişopuriy, ad-Daraqutniy, al-Xattobiy va Ibn Manda bor.
Faoliyati
1,3Ibn Hibban bir muddat Samarqandda qozi bölgan va şaharda xonaqoh qurdirgan. Hijriy 340 (milodiy 951) yili tuğilgan şahri Bustga qaytib, talabalari uçun madrasa qurdirgan; talabalarga stipendiya berilgan.
Inglizça Vikipediyaga köra, Nişopurda Ibn Xuzaymadan öqib, Sijistonga qaytgaç, ayrim hanbaliylar u bilan kelişmagan: u Allohning çegarasi yöq deb örgatgan, hanbaliylar esa buni inkor etgan. Ular uni zandaqada ham ayblagan. Rus tilidagi maqolada ham u şu sabab Sijistondan haydalgani yoziladi. Ibn as-Subkiy bu voqeani keltirib, tanqidçini nodon deb izohlagan.
Asarlari
1,3Ibn Hibban qariyb 60 ta kitob yozgan, ularning eng muhimi «Sahih Ibn Hibban» (asl nomi «al-Musnad as-sahih alat-taqosim val-anvö») hisoblanadi. Boşqa asarlari orasida «Tarix as-siqot» (işonçli rivoyatçilar tarixi), «Ilal avham al-muarrixin», «Manoqib aş-Şofe'iy», «al-Majruhun», «Maşohir ulamo al-amsor» va «Raudat al-uqalo» bor. Xatib al-Bağdodiy uning 40 ta kitobini öqişga tavsiya qilgan. Asarlarining köpçiligi yöqolgan; «Tarix as-siqot» esa az-Zahabiy va Ibn Hajar al-Asqalaniy kabi hadis munaqqidlariga manba bölgan.
Baholanişi
1,3Şogirdi al-Hakim uni til, fiqh, hadis va va'z ilmlarida bilim idişlaridan biri deb atagan. Az-Zahabiy esa uni «Xurosonning şayxi» deb tilga olgan.
Vafoti
1,3Ibn Hibban hijriy 354-yil Şavvol oyi tugaşiga sakkiz kun qolganda, juma keçasi Bustda vafot etgan va öşa yerda dafn qilingan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ibn Hibban // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1244 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAIbn Hibban. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1244
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1244
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4794354wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.