Alovuddin Otsiz
SaqlaşBoşqa nomlari: Ala al-Din Atsiz
Öqiş: 2 daqiqa
Alovuddin Otsiz (forsça: علاء الدین اتسز) 1213–1214-yillarda Ğuriylar sultoni bölgan. U Bahouddin III ning qarindoşi va vorisi edi.
Kelib çiqişi va dastlabki yillari
13Otsiz Alovuddin Husaynning öğli edi. Husayn 1161-yilda vafot etgan; rusça Vikipediyada uning Ğuriylar davlati sultoni sifatida 1149–1161-yillarda hukmronlik qilgani qayd etilgan. Otasi vafot etganda Otsiz juda yoş bölgani uçun taxt uning akasi Sayfiddin Muhammadga ötgan. Sayfiddin 1163-yilda vafot etgaç, örnini amakivaççasi Ğiyosiddin Muhammad egallagan.
Otsiz voyaga yetgaç, Ğiyosiddin Muhammad hamda uning ukasi Mu'izz ud-Din Muhammadning xizmatiga kirgan.
Taxt uçun kuraş
131202-yilda Ğiyosiddin Muhammad vafot etgaç, Ğuriy zodagonlari Otsizni sulolaning yangi hukmdori sifatida qöllab-quvvatlagan. Biroq Mu'izz ud-Din uni Ğuriy amaldorlaridan uzoqlaştirişga muvaffaq bölgan va qarindoşlari saroyi joylaşgan Bomiyonga yuborgan. U yerda Otsizning qizi Bomiyon hukmdorining tönğiç öğliga turmuşga berilgan. Inglizça va rusça Vikipediyada bu hukmdor Bahouddin Sam II deb körsatilgan.
1206-yilda Mu'izz ud-Din vafot etgaç, uning jiyani Ğiyosiddin Mahmud Ğuriylar sulolasi hukmdori böldi. Otsiz Ğiyosiddin Mahmud hukmronligiga qarşi çiqib, taxtni öziga talab qildi va Xorazmşohlar davlatidan yordam söradi. Xorazmşohlar dastlab uning iltimosini rad etdilar.
Sulton sifatida
131212-yilda Ğiyosiddin Mahmud vafot etib, örniga öğli Bahouddin Sam III taxtga ötirdi. Oradan bir yil ötib, xorazmliklar uni Xorazmga olib ketdilar. Şundan söng Xorazmşohlar Otsizni qöllab-quvvatlaşga rozi bölib, uni Ğuriylar taxtiga ötqazdilar. Şu tariqa Otsiz 1213-yilda sulton böldi.
Ölimi va vorisi
13Oradan bir yil ötib, Otsiz turk ğulomi Tojiddin Yildoz tomonidan öldirildi. Uning örniga amakivaççasi Alovuddin Ali taxtga ötirdi; rusça manbada uning hukmronlik yillari 1214–1215 deb körsatilgan.
Manbalar haqida
13Maqola uzbek, rus va ingliz tilidagi Vikipediya maqolalariga asoslangan. Rusça maqolada Otsizning tuğilgan yili noma'lum (“?”), vafoti esa 1214-yil deb berilgan. Uşbu maqolalarda keltirilgan asosiy adabiyotlar qatorida K. E. Bosvortning “Ghurids” maqolasi (Encyclopaedia Iranica) va “The Cambridge History of Iran” (5-jild) ning tegişli qismi bor.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Alovuddin Otsiz // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1533 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAlovuddin Otsiz. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1533
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1533
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q15735856wikidata.org · 3 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.