Ahmad Qodirov
SaqlaşBoşqa nomlari: Akhmad Kadyrov
Öqiş: 2 daqiqa
Ahmad Qodirov (Axmat-Hoji Abdulhamid öğli Qodirov; 1951–2004) — diniy va siyosiy arbob. U Çeçeniston Respublikasining birinçi prezidenti bölgan va 2004-yil 9-mayda Grozniydagi portlaşda halok bölgan.
Hayoti
13Rus va ingliz Vikipediyasiga köra, u 1951-yil 23-avgustda Qozoğistonning Qarağanda şahrida tuğilgan. Oilasi 1944-yilda şu yerga surgun qilingan edi. 1957-yil aprelida oila Çeçeno-Inguş ASSRga qaytgan. Özbek Vikipediyasida ölim yili 2003 deb, prezidentlik davri esa 2003–2004 deb körsatilgan; rus va ingliz manbalarida u 2004-yil 9-mayda halok bölgani yoziladi.
1980-yilda Buxorodagi Mir Arab madrasasiga öqişga kirgan. 1982–1986-yillarda Toşkent islom institutida tahsil olgan. Özbek Vikipediyasiga köra, u Şayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufni öz ustozi deb bilgan. Rus Vikipediyasiga köra, keyin Gudermesdagi jome masjidida imom örinbosari bölgan, 1989-yilda Kurçaloy qişloğida Şimoliy Kavkazdagi birinçi islom institutini taşkil etgan va 1990-yilda Ammondagi Iordaniya universitetida öqişga kirgan.
Birinçi Çeçen uruşi davri
131991-yilda Qodirov Çeçenistonga qaytdi va muftiyat faoliyatida qatnaşa boşladi. Rus Vikipediyasiga köra, 1994-yil sentabrida muftiy vazifasini vaqtinça bajaruvçi böldi, 1995-yil 24-martda esa muftiy etib tayinlandi. Ingliz Vikipediyasiga köra, u birinçi uruşda çeçen tomonida jang qilgan. Özbek Vikipediyasi uni Rossiya kuçlariga qarşi qurol olgan jangarilar tarafida bölgan deb yozadi.
Rossiya tarafiga ötişi
131999-yil avgustida ikkinçi Çeçen uruşi boşlandi. Özbek Vikipediyasiga köra, Qodirov Çeçenistonning öşa paytdagi rahbari Aslan Masxadov bilan kelişa olmay, Rossiya federal kuçlari tarafiga ötdi. Rus Vikipediyasiga köra, u vahhobiylikka qarşi çiqdi va uruşda jihod e'lon qilişni rad etdi. 1999-yil 10-oktabrda Masxadov farmoni bilan muftiylikdan olingan, Qodirov esa bu farmonni tan olmagan. Ingliz manbasi bu qarorni Jeyms Xyuz fikriga tayanib şaxsiy şuhratparastlik, aholining oğir ahvoli va vahhobiylik ta'siridan qörqiş bilan izohlaydi.
Boşqaruv faoliyati
13Rus Vikipediyasiga köra, 2000-yil 12-iyunda Rossiya Prezidenti farmoni bilan Çeçeniston Respublikasi ma'muriyati rahbari etib tayinlangan. Özbek Vikipediyasiga köra, bu lavozimni 2003-yilgaça egallagan. 2003-yil 5-oktabrdagi saylovda prezident etib saylangan; rus Vikipediyasi unga 80,84 foiz ovoz berilganini yozadi. Lavozimga 2003-yil 19-oktabrda kirişgan. Ingliz manbasiga köra, u Moskvaga yaqin siyosat yuritgan va sobiq isyonçilarga bir neça marta amnistiya tarafdori bölgan.
Halok bölişi
132004-yil 9-may kuni Grozniydagi “Dinamo” stadionida Ğalaba bayrami munosabati bilan ötgan tantanada mehmonlar tribunasida portlaş sodir böldi. Rus Vikipediyasiga köra, Qodirov oğir yaralanib, kasalxonaga olib ketilayotganda vafot etgan; rasmiy ma'lumotlarga köra yetti kişi halok bölgan. Ingliz manbasi ham halok bölganlar orasida Davlat kengaşi raisi borligini yozadi, şuningdek Şomil Basayev hujum uçun pul tölaganini da'vo qilganini keltiradi.
Oilasi va xotirasi
13Rus Vikipediyasiga köra, 1970-yildan Aymanga uylangan; ikki öğil va ikki qizi bölgan. Öğli Ramzan Qodirov keyinçalik Çeçeniston rahbari böldi. Uning nomi bilan Grozniydagi masjid, maktab, köça va yodgorliklar atalgan; 2017-yilda “Terek” futbol klubi “Axmat” deb qayta nomlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ahmad Qodirov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1114 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAhmad Qodirov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1114
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1114
Hayot yöli 5 bekat · Globusda köriş →
Qarağandi 1951–1957 · 6 yil
Oilasi 1944-yilda surgun qilingan Qozoğistonning Qarağanda şahrida tuğilgan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%2C_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87Buxoro 1980–1982 · 2 yil
Buxorodagi Mir Arab madrasasida öqigan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%2C_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87Toşkent 1982–1986 · 4 yil
Toşkent islom institutida öqigan.
Manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Ahmad_QodirovGudermes 1986–1988 · 2 yil
Islom institutidan keyin Gudermesga qaytib, boş masjid imomining örinbosari bölib işlagan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%2C_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87Grozniy 2004
Vafot etdi
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q297006wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
- 2https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%2C_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87ru.wikipedia.org
- 3https://uz.wikipedia.org/wiki/Ahmad_Qodirovuz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.