Atamalar
«Munojot» · «Munojot» — özbek mumtoz çolğu kuylari turkumi«Tanavor» · Janr · «Tanavor» — Farğona vodiysida keng tarqalgan özbek xalq lirik kuyi va aşula yöllari turkumiA'rof · A'rof — islom e'tiqodiga köra jannat bilan dözax örtasidagi joy, arosatAbadiy dvigatel · Abadiy dvigatel — taşqaridan energiya olmay çeksiz iş bajaradi deb faraz qilingan, amalda yaratib bölmaydigan maşinaAberratsiya · Aberratsiya — meyordan oğiş; optik tizimda tasvirning buzilişi; astronomiyada yoruğlik yönalişining siljişiAbiogenez · Abiogenez — organik birikmalarning tirik organizmlar iştirokisiz hosil bölişi va hayotning nobiologik yöl bilan paydo bölişi haqidagi nazariyaAbissal · Abissal — okean tubining 3000–6000 metr çuqurlikdagi qismiAbort · Abort — homiladorlikning dastlabki 28 haftasida homilaning tuşişi yoki tuşirilişiAbraziv materiallar · Abraziv materiallar — jilvirlaş va çarxlaşda işlatiladigan mayda donador qattiq materiallarAbssess · Abssess — töqimalarda yiring töplanib, atrofidan parda bilan ajralgan böşliqAbstraksiya · Abstraksiya — narsaning muhim tomonlarini ajratib, ikkinçi darajali xususiyatlaridan xayolan uzoqlaşiş usuliAbstrakt san'at · Abstrakt san'at — real narsalarni tasvirlaşni rad etuvçi tasviriy san'at oqimi, abstraksionizmAdabiyot · Ilm sohasi · Adabiyot — söz yordamida obrazlar orqali voqelikni aks ettiruvçi san'at turiAdaptatsiya · Adaptatsiya — organizmning yaşaş şaroitlariga yoki sezgi a'zolarining qözğatuvçilarga moslaşişiAdgeziya · Adgeziya — turli jinsli jismlar sirtlarining molekulalararo ta'sir natijasida yopişişiAdiabatik jarayon · Adiabatik jarayon — taşqi muhit bilan issiqlik almaşinuvisiz ötadigan termodinamik jarayonadvokat · Kasb · Advokat — jismoniy va yuridik şaxslarga malakali yuridik yordam körsatuvçi, sudda himoya va vakillikni amalga oşiruvçi huquqşunos kasbi.Advor · Advor — Şarq musiqa nazariyasida muntazam takrorlanuvçi davralar va turkumlar haqidagi qoidalar tizimiAfaziya · Afaziya — boş miya zararlanişi natijasida sözlaş qobiliyatining buzilişiAffekt · Affekt — tez paydo bölib qisqa davom etadigan kuçli hissiy holatAffiks · Affiks — söz yasaliş yoki grammatik şakl hosil qiliş uçun özakka qöşiladigan morfemaAfrikaans · Til · Afrikaans — hindevropa tillari oilasining german tillaridan biri; Janubiy Afrika Respublikasining rasmiy tillaridan va Namibiyada ham tarqalgan til.Agalaktiya · Agalaktiya — emizikli ayolda sut bölmay qolişiAglomeratsiya · Aglomeratsiya — özaro yaqin aloqada bölgan şahar va qişloqlarning yaxlit hududiy guruhiAgnostitsizm · Agnostitsizm — borliq va uning mohiyatini biliş mumkinligini qisman yoki butunlay inkor etuvçi falsafiy ta'limotAgressiya · Agressiya — bir davlatning boşqa davlat suvereniteti, hududiy daxlsizligi yoki mustaqilligiga qarşi ğayriqonuniy kuç işlatişi, tajovuzAgronomiya · Ilm sohasi · Agronomiya — dehqonçilikning ilmiy asoslari haqidagi fanlar majmuiAholi · Aholi — Yer yuzi yoki uning muayyan hududida yaşovçi odamlar majmuiAjnos · Ajnos — Şarq musiqa nazariyasida tört va beş poğonali tovuşqatorlar — tetraxord va pentaxordlarAjroqlik · Ajroqlik — toğ jinslarining öz içidagi yoriqlar böylab alohida bölaklarga ajraliş xususiyatiAkademiya · Akademiya — ilmiy muassasa, jamiyat va öquv yurtlariga beriladigan nom; dastlab Platon asos solgan falsafiy maktabAkkord · Akkord — turli balandlikdagi uç va undan ortiq tovuşning birgalikda yangrayişiAkrobatika · Akrobatika — sakraş va muvozanat maşqlaridan iborat jismoniy maşqlar va sport turiAkromegaliya · Akromegaliya — gipofiz ösiş gormonining ortiqça işlanişidan qöl-oyoq va yuz suyaklari kattalaşadigan endokrin kasallikAkropol · Akropol — qadimgi yunon şaharlarining balandlikda joylaşgan mustahkamlangan yuqori qismiAksept · Aksept — şartnoma tuzişga yoki tölov talabnomasini tölaşga rozilikAksiya · Aksiya — egasining aksiyadorlik jamiyati kapitalidagi uluşini tasdiqlovçi qimmatli qoğozAktualizm (geologiya) · Aktualizm (geologiya) — ötmiş geologik jarayonlarni hozirgi jarayonlar bilan qiyoslab örganiş usuliaktyor · Kasb · Aktyor — teatr, kino, radio va televideniyeda rollar ijro etib, sahna yoki ekran obrazini yaratuvçi ijroçi kasbi egasi.Akustik şovqin · Akustik şovqin — garmonik bölmagan tovuş tölqinlari majmuiAkustika · Ilm sohasi · Akustika — fizikaning tovuş hodisalarini örganadigan bölimiAkvarium · Akvarium — suv hayvonlari va ösimliklarini saqlaş uçun şişa idiş yoki inşootAkveduk · Akveduk — jar, dara, daryo yoki yöl ustidan suv ötkazuvçi köpriksimon inşootAlaliya · Alaliya — boş miya nutq zonalarining zararlanişi sababli bolaning tilga kirmasligi yoki yaxşi sözlay olmasligiAlaslar va gayolar · Alaslar va gayolar — Indoneziyada, Şimoliy Sumatraning toğli hududlarida yaşovçi, madaniyati yaqin ikki xalqAlban tili · Til · Alban tili — hind-yevropa tillari oilasining mustaqil şoxi, albanlarning ona tili; Albaniya va Kosovoning davlat tili.Albinizm · Albinizm — teri, soç va közda pigmentning tuğma yöqligiAlgologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: suvötlarni örganadi.Alhon · Alhon — Şarq musiqasida vokal va çolğu kuylarining umumiy nomiAliment · Aliment — bir şaxsning boşqa şaxsga qonun yoki kelişuv asosida tölaydigan nafaqasiAllellar · Allellar — bir genning gomologik xromosomalarning bir xil lokusidagi har xil holatlariAllergiya · Allergiya — organizmning yot moddalarga nisbatan öta sezuvçanlik bilan javob beradigan öziga xos reaksiyasiAllotropiya · Allotropiya — kimyoviy elementning bir neça oddiy modda şaklida mavjud böla olişiAllyuviy · Allyuviy — oqar suvlar keltirib töplagan yotqiziqlarAlmanax · Almanax — turli mualliflarning asarlaridan tuzilgan adabiy töplamAlp mintaqasi · Alp mintaqasi — toğlarda subalp mintaqasidan yuqoridagi, toğ-ötloq landşaftli tabiiy balandlik mintaqasiAlpinizm · Alpinizm — toğ çöqqilariga turli murakkab tösiqlardan ötib kötariliş sport turiAlteratsiya · Alteratsiya — musiqada tovuşqator poğonalari balandligini nomini saqlagan holda özgartirişAmal · Amal — iş, faoliyat; islom ilohiyotida dindor bajarişi lozim bölgan vazifalar va boşqa ma'nolardagi tuşunçaAmfoterlik · Amfoterlik — ayrim birikmalarning muhitga qarab ham kislota, ham asos xossasini namoyon qilişiAmhara tili · Til · Amhara tili — Efiopiyada keng tarqalgan, efiopsemit tillariga mansub som tili; Efiopiya federal hukumatining rasmiy iş tili.Amir · Kasb · Amir — arabça unvon va mansab: harbiy qömondon, noib, viloyat hokimi yoki hukmdor; keyinçalik şahzoda va ayrim davlatlar monarxining unvoni.Amis · Til · Amis (Pangcah) — Tayvanning şarqiy qirğoğida yaşovçi amis xalqining formoza tillaridan biri; formoza tillari içida eng yirigi.Amitoz · Amitoz — yadroning xromosomalar hosil qilmasdan töğridan-töğri bölinişiAmnistiya · Amnistiya — davlat hokimiyatining huquqbuzarlarni jazodan töla yoki qisman ozod qiliş haqidagi akti, umumiy afvAmpelografiya · Ilm sohasi · Ampelografiya — tok turlari va navlarini örganadigan fanAmputatsiya · Amputatsiya — qöl-oyoq qismi yoki biror a'zoni kesib olib taşlaş operatsiyasiAnaliz va sintez · Analiz va sintez — narsani qismlarga ajratib va qismlarni birlaştirib örganadigan özaro boğliq biliş usullariAnatomiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: organizm tuzilişini örganadi.Anesteziya · Anesteziya — sezgini yöqotiş, oğriqsizlantirişAngina · Angina — tanglay murtak bezlarining yalliğlanişi bilan keçadigan ötkir infeksion kasallikAnimalistika · Animalistika — tasviriy san'atda hayvonlarni tasvirlaş janrianimator · Kasb · Animator — kino, televideniye va videoöyin kabi sohalarda harakat illyuziyasini beruvçi kadrlar yaratuvçi rassom kasbi.Animizm · Din va maktab · Animizm — jon va ruhlarning mavjudligiga işonişAnizotropiya · Anizotropiya — modda fizik xossalarining turli yönalişlarda turliça bölişiAnnigilyatsiya · Annigilyatsiya — zarra va antizarraning töqnaşib boşqa zarralarga aylaniş jarayoniAnomaliya · Anomaliya — umumiy qonuniyat yoki me'yordan çetga çiqiş holatiAnorganik kimyo · Ilm sohasi · Anorganik kimyo — kimyoviy elementlar va ularning uglerodsiz birikmalarini örganadigan kimyo bölimiAntidotlar · Antidotlar — organizmga tuşgan zaharlarni zararsizlantiruvçi moddalarAntinomiya · Antinomiya — mantiqan isbotlanadigan ikki xulosa örtasidagi ziddiyatAntraknozlar · Antraknozlar — parazit zamburuğlar qözğatadigan ösimlik kasalliklariApatiya · Apatiya — atrofdagi voqealarga loqaydlik, qiziqişning yöqolişi holatiApofeoz · Apofeoz — biror şaxs yoki voqeani şaraflaş; tomoşaning tantanali yakunlovçi sahnasiAppersepsiya · Appersepsiya — idrokning şaxsning oldingi bilim, tajriba va qiziqişlariga boğliqligiAppretlaş · Appretlaş — gazlamalarga maxsus eritmalar şimdirib, ularga zeb va xossa berişAqida · Aqida — dindorlar şaksiz e'tiqod qilişi lozim bölgan asosiy diniy talablarArab tili · Til · Arab tili — Somiy tillar oilasiga mansub, arab dunyosida keng tarqalgan, BMTning oltita rasmiy tilidan biri bölgan til.Areal · Areal — ösimlik yoki hayvon turi, turkumi yoki oilasi tarqalgan hududArgentit · Argentit — kumuş olinadigan asosiy mineral, kumuş sulfidiArifmetika · Ilm sohasi · Arifmetika — sonlar va ular ustida bajariladigan amallarni örganuvçi matematika bölimiArktika zoogeografiya oblasti · Arktika zoogeografiya oblasti — Şimoliy Muz okeani dengizlarini qamrab olgan dunyo okeanining zoogeografik oblastiArman tili · Til · Arman tili — hind-yevropa tillar oilasining mustaqil tarmoğiga mansub, Armanistonning rasmiy tili va arman xalqining ona tili.Armiya · Armiya — davlatning quruqlikdagi qöşinlari yoki qurolli kuçlari majmui; yirik harbiy birlaşmaArmrestling · Armrestling — ikki sportçining stol ustida tirsakni tayançdan uzmay bir-birining qölini qayirişga asoslangan sport turiAromatik birikmalar · Aromatik birikmalar — molekulasida bir yoki bir neça benzol halqasi bölgan organik birikmalarArsenal · Arsenal — qurol-yaroğ yasaydigan, tuzatadigan va saqlaydigan harbiy muassasaArteriyalar · Arteriyalar — yurakdan qonni a'zo va töqimalarga olib boruvçi qon tomirlarArtilleriya · Artilleriya — qöşin turi, qurollar turi va bu qurollar haqidagi fanArtrit · Artrit — böğimlarning yalliğlanişiAruz · Aruz — Yaqin va Örta Şarq xalqlari şe'riyatidagi bögin miqdoriga asoslangan vazn tizimiAsbest · Asbest — ingiçka tolalarga ajraladigan tolasimon minerallar nomiAseptika · Aseptika — jarrohlikda mikrobsizlik holatini ta'minlaydigan usullar majmuiAsfiksiya · Asfiksiya — organizmga kislorod yetişmasligidan kelib çiqadigan böğiliş holatiAskar · Kasb · Askar — davlat va mamlakat muhofazasi yoki harbiy yurişlarda iştirok etuvçi harbiy xizmatçi, qurolli jangçi kasbi.Assalomu alaykum · Assalomu alaykum — musulmonlarning uçraşgandagi salomlaşuv iborasiAssimilyatsiya · Assimilyatsiya — organizmning taşqi muhitdan olgan moddalardan özi uçun zarur murakkab moddalar hosil qilişiastronom · Kasb · Astronom — astronomiya sohasida ilmiy tadqiqot olib boradigan olim; Yer çegarasidan taşqaridagi jismlar va hodisalarni örganuvçi kasb egasi.Astronomiya · Ilm sohasi · Osmon jismlari va koinotni örganadigan fan.Aşuro · Aşuro — muharram oyining önçi kuni bilan boğliq röza va şialarning Husayn xotirasiga bağişlangan motam marosimlariAtayal · Til · Atayal — Tayvanning atayal xalqi sözlaşadigan, avstroneziya oilasining tayvan tillariga mansub til.Ateizm · Din va maktab · Ateizm — xudo va ilohiy kuçlar mavjudligini inkor etuvçi dunyoqaraşAteroskleroz · Ateroskleroz — arteriyalar devorida yoğsimon moddalar töplanişi bilan keçadigan surunkali kasallikAtlas (mato) · Atlas (mato) — tanda va arqoq iplari tabiiy ipakdan töqiladigan bir yuzlama silliq matoAtmosfera sirkulyatsiyasi · Atmosfera sirkulyatsiyasi — Yer atmosferasidagi katta kölamli havo oqimlari tizimiAtomizm · Atomizm — hamma narsa bölinmas zarralar — atomlardan tuzilgan, deb hisoblaydigan ta'limotAttraktantlar · Attraktantlar — haşarotlar va mikroorganizmlarni öziga jalb etuvçi tabiiy va sintetik kimyoviy moddalarAustrian Sign Language · Til · Avstriya imo-işora tili (ÖGS) — Avstriyadagi karlar jamoasi qöllaydigan imo-işora tili; 2005-yilda parlament tomonidan rasman tan olingan.Avangardizm · Avangardizm — 20-asr adabiyoti va san'atidagi yangilikka intiluvçi oqimlarning umumiy nomiAvanssena · Avanssena — sahnaning parda bilan orkestr örni orasidagi oldingi qismi, peşsahnaAvitaminoz · Avitaminoz — organizmda vitaminlar yetişmasligidan kelib çiqadigan kasallikAvtoxtonlar · Avtoxtonlar — muayyan joyda evolyutsiya jarayonida paydo bölgan mahalliy organizmlarAymara tili · Til · Aymara tili — Andda yaşovçi aymara xalqining tili, Boliviyada rasmiy til; aymaran tillar oilasining eng yirik vakili.Aza · Aza — marhum xotirasi uçun muayyan muddat tutiladigan motamAzerbaijani Sign Language · Til · Azerbaijani Sign Language — Ozarbayjonda kar va zaif eşituvçilar jamoasi qöllaydigan, rasmiy maqomga ega bölmagan imo-işora tili.Azimut · Azimut — meridian tekisligi bilan kuzatilayotgan obyektdan ötgan vertikal tekislik orasidagi burçakBadarğa · Badarğa — şaxsni yaşaş joyidan majburan uzoqlaştiriş tarzidagi jazo turiBadaviylar · Badaviylar — Arabiston va Şimoliy Afrika çöllarida yaşaydigan köçmançi va yarim köçmançi arab qabilalariBadyara · Til · Badyara — Gvineya va Gvineya-Bisauda tarqalgan, Şarqiy Senegal-Gvineya tillari guruhiga mansub til.Bajan Creole · Til · Bajan Creole — Barbadosda sözlaşiladigan, ingliz tiliga asoslangan Karib dengizi kreol tili.Bakteriologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: bakteriyalarni örganadi.Balanit · Balanit — jinsiy olat boşi terisining yalliğlanişiBalanta · Til · Balanta — Gvineya-Bisau va Senegalda balanta xalqi sözlaşadigan, atlantika tillari (Bak guruhi)ga mansub ikki yaqin tildan iborat guruh.Balerina · Kasb · Balerina — balet truppasidagi raqqosa; klassik raqs texnikasini egallagan va balet teatrida işlaydigan san'at kasbi egasi.Balerina · Kasb · Balerina — balet teatrining artistkasi, akademik balet qoidalariga köra tayyorlangan va raqsda barmoq uçlarida turiş texnikasidan foydalanadigan raqqosa.Balet · Janr · Balet — mazmun musiqa va xoreografiya vositasida ifodalanadigan sahna san'ati turiBaletmeyster · Kasb · Baletmeyster — balet va boşqa sahna asarlaridagi raqslarni sahnalaştiruvçi hamda xoreografik şaklni işlab çiquvçi kasb egasi.Baliq moyi · Baliq moyi — baliq jigaridan va dengiz sut emizuvçilarining yoğidan olinadigan, A va D vitaminlariga boy moyBallada · Janr · Ballada — syujetli lirik-epik şe'riy janr, şuningdek musiqiy janrBaluj tili · Til · Baluj tili — baluj xalqining tili, eron tillarining şimoliy-ğarbiy guruhiga mansub; Pokiston, Eron va Afğonistonda keng tarqalgan.Bambara · Til · Bambara (bamana, bamanankan) — Malida keng tarqalgan, mande tillari oilasiga mansub tonli til va mamlakatdagi asosiy umumiy muloqot tili.Bankrotlik · Bankrotlik — qarzdorning mol-mulki yetişmagani sababli kreditorlar talablarini va majburiy tölovlarni qondira olmaslik holatiBarg · Barg — yuksak ösimliklarning fotosintez va gaz almaşinuvini bajaruvçi asosiy vegetativ organiBarokko · Barokko — 16-asr oxiri — 18-asr örtalarida Yevropa va Amerika san'atidagi asosiy uslublardan biriBarometr · Barometr — atmosfera bosimini ölçaydigan asbobBarrikada · Barrikada — köça va yöllarda turli narsalardan quriladigan sun'iy mudofaa tösiğiBarter · Barter — pulsiz, bevosita tovar ayirboşlaşBarwe · TilBasketbol · Basketbol — töpni savatli halqaga taşlab öynaladigan jamoaviy sport turibasketbolçi · Kasb · Basketbol öyinida jamoa tarkibida maydonga tuşib, halqaga top taşlaş orqali oçko olişga harakat qiladigan sportçi.Başorat · Başorat — ilmiy bilişning hali ma'lum bölmagan hodisalar haqida oldindan fikr aytiş şakliBatal janri · Janr · Batal janri — tasviriy san'atning uruş va harbiy hayot mavzularini aks ettiradigan janriBatial · Batial — Dunyo okeanining 200–3000 m çuqurlikdagi zonasiBatut · Batut — prujinalar bilan tortilgan, sakraş uçun möljallangan sport anjomi va unda sakraş sport turiBayoz · Janr · Bayoz — bir neça şoir şe'rlaridan tuzilgan töplamBayt · Bayt — ikki misradan iborat şe'r birligi; amaliy san'atda şe'riy bezakBeklarbegi · Beklarbegi — Örta Osiyo va turkiy davlatlarda viloyat yoki yirik şahar hokimining yuqori ma'muriy unvoni va lavozimiBelkanto · Belkanto — yengil va nafis kuylaşga asoslangan italyan xonandalik uslubiBelorus tili · Til · Belorus tili — şarqiy slavyan tillaridan biri, Belarus respublikasining rus tili bilan birga davlat tili.Bengal tili · Til · Bengal tili — hind-yevropa tillari oilasining hind-oriy tarmoğiga mansub til; Bangladeş va Ğarbiy Bengaliyada keng tarqalgan.Bentos · Bentos — suv havzalari tubida va tubidagi balçiqda yaşaydigan organizmlar majmuiBer qonuni · Ber qonuni — Yer aylanişi tufayli daryolar Şimoliy yarim şarda öng, Janubiy yarim şarda çap qirğoğini köproq yuvişi haqidagi qonuniyatBerk ölka · Berk ölka — oqar suvlari okeanga quyilmaydigan, içki oqimli hududBetaraflik · Betaraflik — nizolarga aralaşmaslik va davlatning uruşlar hamda harbiy ittifoqlarda qatnaşmaslik maqomi, neytralitetBeton · Beton — boğlovçi modda, suv va töldirgiçlar qorişmasining qotişidan hosil böladigan quriliş materialiBezgak · bezgak plazmodiylari qözğatadigan, anofeles çivini orqali yuqadigan isitmali kasallikBibliografiya · Ilm sohasi · Bibliografiya — bosma va yozma asarlar haqida axborot tayyorlaş va tarqatiş bilan şuğullanadigan ilmiy-amaliy sohaBijanaklar · Bijanaklar — 1-ming yillik ikkinçi yarmida Volga–Orol daştlarida yaşagan turkiy qabilalar birlaşmasiBiofizika · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: biologik hodisalarning fizik asoslarini örganadi.Biogeografiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: organizmlarning tarqalişini örganadi.Biografiya · Janr · Biografiya — inson hayotining batafsil tavsifi, tarjimai holi hamda şu nomdagi adabiy va badiiy janr.Bioinformatika · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: biologik ma'lumotlarni kompyuter tahlilini örganadi.Biokimyo · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: tirik organizmdagi kimyoviy jarayonlarni örganadi.Biologiya · Ilm sohasi · Tirik organizmlar va hayot qonuniyatlarini örganadigan fan.Bionika · Ilm sohasi · Bionika — tirik organizmlarning tuzilişi va faoliyatini texnik qurilmalar yaratiş maqsadida örganadigan fan yönalişiBiotexnologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: tirik tizimlardan texnologik foydalanişni örganadi.Birma tili · Til · Birma tili — Myanmaning rasmiy tili, xitoy-tibet oilasining tibet-birma tillariga mansub tonal til.Birodarlaşgan şaharlar · Birodarlaşgan şaharlar — turli davlatlarning özaro doimiy döstona aloqa örnatgan şaharlariBislama · Til · Bislama — inglizça asosdagi kreol tili, Vanuatuning uçta rasmiy tilidan biri va davlatdagi asosiy umumaloqa vositasi.Bissa · Til · Bissa — Burkina-Faso, Gana va Togoda yaşovçi bissa xalqining mande tillari guruhiga mansub tili.Bissinoz · Bissinoz — paxta, jut va kanop çangidan kelib çiqadigan kasbiy öpka kasalligiBitumlar · Bitumlar — uglevodorodlar va ularning hosilalaridan iborat qattiq yoki smolasimon aralaşmalarBixeviorizm · Bixeviorizm — xulq-atvorni taşqi ta'sirlarga javob sifatida örganuvçi psixologiya oqimiBlefarit · Blefarit — kipriklar asosining, ya'ni qovoq çetlarining yalliğlanişiBlennoreya · Blennoreya — köz şilliq pardasining gonokokklar qözğatadigan ötkir yiringli yalliğlanişiBlint · Blint — kitob muqovasiga böyoqsiz bosib tuşiriladigan botiq naqş va şakllarBö'd · Bö'd — Şarq musiqa nazariyasida ikki tovuşning balandlik munosabati, intervalBobo · Til · Bobo — Burkina-Faso va Malida tarqalgan mande tillari guruhiga mansub til.Bodibilding · Bodibilding — tana muşaklarini maxsus maşqlar bilan rivojlantirişga qaratilgan sport turi, kulturizmBofort şkalasi · Bofort şkalasi — şamol kuçini uning taşqi ta'siriga qarab baholaydigan 12 balli şkalaBokmål · Til · Bokmål — norveg tilining Nynorsk bilan birga ikki rasmiy yozma me'yoridan biri; daniya yozuvi asosida şakllangan.Boks · Boks — ikki sportçining maxsus qölqoplarda qoida asosida muştlaşişidan iborat sport turiBolgar tili · Til · Bolgar tili — janubiy slavyan tillariga mansub, Bolgariyaning davlat tili va Yevropa Ittifoqining rasmiy tillaridan biri.Bolonya maktabi · Bolonya maktabi — Bolonya şahri bilan boğliq Italiya tasviriy san'ati maktabi, Yevropa akademizmining boşlanişiBomba · Bomba — artilleriya snaryadining eski nomi, keyinçalik turli portlovçi snaryadlarning umumiy nomiBoreopatsifik oblast · Boreopatsifik oblast — Tinç okeanining şimoliy qismini qamrab olgan dunyo okeanining zoogeografik oblastiBosnian · Til · Bosniy tili — serb-xorvat tilining asosan bosniyaklar qöllaydigan standart şakli; Bosniya va Gertsegovinaning uçta rasmiy tilidan biri.Boşqaruv işlarini avtomatlaştiriş · Boşqaruv işlarini avtomatlaştiriş — boşqaruv masalalarini hal qilişda matematik usullar va hisoblaş texnikasini qöllaşbotanik · Kasb · Botanik — ösimliklarning ösişi, köpayişi, tuzilişi, tasnifi va evolyutsiyasini örganuvçi olim, botanika sohasi mutaxassisi.Botanika · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: ösimliklarni örganadi.Botulizm · botulizm bakteriyasi bilan ifloslangan ovqatdan kelib çiqadigan ötkir zaharlaniş kasalligiBozargon · Kasb · Bozargon — örta asrlarda mamlakatlararo yurib savdo qilgan savdogarBozo · Til · Bozo — Malidagi bozo xalqi sözlaşadigan, mande tillarining şimoli-ğarbiy tarmoğiga kiruvçi, tonli til (dialektlar klasteri).Brakonyerlik · Brakonyerlik — ov va baliqçilik qoidalarini buzib yovvoyi hayvonlarni ğayriqonuniy ovlaşBritish English · Til · Britaniya variantidagi ingliz tili — Birlaşgan Qirollikda qöllanadigan ingliz tili navlari, şevalari va talaffuzlarining yiğindisi.Bronxial astma · Bronxial astma — vaqti-vaqti bilan böğiliş xurujlari bilan keçadigan allergik kasallikBronxlar · Bronxlar — kekirdakdan öpkaga havo ötkazadigan naysimon tarmoqlarBroyler · Broyler — tez yetiladigan va sifatli göşt beradigan göştga boqiladigan jöjaBulğor tili · Til · Bulğor tili — Volga böyidagi qadimgi Bulğor davlati aholisining turkiy tiliBuloqi · Buloqi — burunga taqiladigan an'anaviy bezak zirakBuloqlar · Buloqlar — yer osti suvlarining tabiiy holda yer yuzasiga çiqişiBulunğur dostonçilik maktabi · Bulunğur dostonçilik maktabi — Samarqand viloyati Bulunğur tumanida şakllangan, qahramonlik dostonlari ijrosi bilan maşhur baxşiçilik maktabiBunun · Til · Bunun — Tayvanning bunun xalqi sözlaşadigan, avstroneziya oilasiga mansub tayvan tillaridan biri.Burun (geografiya) · Burun (geografiya) — quruqlikning dengiz, okean yoki köl suvlariga turtib kirgan qismiBuxoro va Samarqand suv taqsimoti · Buxoro va Samarqand suv taqsimoti — Zarafşon suvini Samarqand va Buxoro vohalari örtasida taqsimlaşning an'anaviy tartibiBuxoro-Samarqand musiqa uslubi · Buxoro-Samarqand musiqa uslubi — Buxoro va Samarqand vohalarida şakllangan özbek va tojik musiqiy an'analari majmuiBuzuq yer · Buzuq yer — sel yuvişidan hosil bölgan, dehqonçilikka yaroqsiz örqir yerByurokratiya · Byurokratiya — boşqaruv apparatida rasmiy tartib va ierarxiyaga tayanadigan amaldorlar qatlami va ularning hokimiyatiÇad tillari · Til · Çad tillari — Markaziy va Ğarbiy Afrikada tarqalgan, afroosiyo tillari makrooilasining bir tarmoğiÇamorro · Til · Çamorro — Mariana orollarining tub joy xalqi bölmiş çamorrolarning avstroneziya tili; Guam va Şimoliy Mariana orollarida sözlaşiladi.Çanği sporti · Çanği sporti — çanği poygasi, tramplindan sakraş va boşqa turlarni öz içiga olgan qişki sport turiCape Verdean Creole · Til · Kabuverdianu — Kabu-Verdeda sözlaşiladigan portugal tiliga asoslangan kreol tili.Carolinian · Til · Mikroneziya tillar guruhiga kiruvçi avstroneziya tili; Şimoliy Mariana orollarida, asosan Saypan orolida sözlaşiladi.Çavgon · Çavgon — otda egri tayoq bilan töp urib öynaladigan qadimiy jamoaviy sport öyiniÇex tili · Til · Çex tili — ğarbiy slavyan tillariga mansub, Çexiya Respublikasining rasmiy tili va Yevropa Ittifoqining rasmiy tillaridan biri.Chewa · Til · Chewa — Malavida keng tarqalgan bantu tillaridan biri; özini Chichewa deb ataydi, Zambiya va Mozambikda ham gapiriladi.Çiğatoy tili · Til · Çiğatoy tili — 13–14-asrlardan 20-asr boşigaça Örta Osiyoda qöllangan, arab yozuvidagi turkiy yozma adabiy til.Çinovnik · Kasb · Çinovnik — Rus podşoligi va Rossiya imperiyasida çinga ega bölib, fuqarolik yoki saroy xizmatida turgan şaxs; hozirda davlat xizmatçisining oddiy nomi.Çokar · Çokar — ilk örta asrlarda Örta Osiyoda dehqon mulkdorlarni qöriqlaş uçun yollangan qurolli otryadÇökindi konlar · Çökindi konlar — suv havzalari tubida çökindi yiğilişi natijasida hosil bölgan foydali qazilma konlariÇökindi toğ jinslari · Çökindi toğ jinslari — moddalarning suvda çökişi yoki havodan tuşişidan hosil böladigan toğ jinslariComorian · Til · Comorian (şikomori) — Komor orollarida va Mayottada sözlaşiladigan, Sabaki guruhiga kiruvçi bantu tillari guruhi.Çorvaçilik · Çorvaçilik — çorva mollarini boqiş va urçitiş bilan şuğullanadigan qişloq xöjaligi tarmoğiÇoyşab · Çoyşab — töşak va taxmonga yopiladigan an'anaviy rözğor buyumiÇuqurlikdagi yoriqlar · Çuqurlikdagi yoriqlar — Yer pöstini mantiyagaça kesib ötadigan tektonik yoriq zonalariÇust madaniyati · Çust madaniyati — Farğona vodiysidagi bronza va ilk temir davri dehqonçilik madaniyatiÇuvaş tili · Til · Çuvaş tili — asosan Rossiyaning Çuvaşiston Respublikasida tarqalgan turkiy tilDaho · Daho — favqulodda kuçli aql va ijodiy iste'dod hamda şunday iste'dod egasiDakriotsistit · Dakriotsistit — köz yoşi xaltaçasining yalliğlanişiDamba · Damba — suv oqimini tösiş yoki yönalişini özgartiriş uçun quriladigan tuproq kötarmaDan tili · Til · Dan tili — german tillarining Skandinaviya şoxobçasiga kiruvçi, Daniyaning rasmiy tili bölgan til.Darbon · Darbon — örta asrlarda Örta Osiyoda darvoza soqçisi, Buxoro amirligida saroy xizmatçisi lavozimidariy tili · Til · Dariy tili — Afğonistonning ikki rasmiy tilidan biri, fors tilining Afğonistonda qöllanadigan şakli.Daryo havzasi · Daryo havzasi — suvi muayyan daryo yoki daryo tizimiga oqib keladigan hududDaryo oqimini tartibga soliş · Daryo oqimini tartibga soliş — daryo suvini xöjalik ehtiyojlariga köra vaqt böyiça qayta taqsimlaşDaryo transporti · Daryo transporti — tabiiy va sun'iy suv havzalari orqali yuk va yölovçi taşiydigan transport turiDaryolarni havzalararo oqiziş · Daryolarni havzalararo oqiziş — sersuv daryo havzasidagi suvning bir qismini kamsuv havzalarga ötkazişDavlat boşliği · Kasb · Davlat boşliği — davlatning eng yuqori mansabdor şaxsi yoki organi; monarx yoki prezident, ba'zan jamoaviy organ şaklida böladi.davlat fuqarolik xizmatçisi · Kasb · Davlat fuqarolik xizmatçisi — davlat xizmatida lavozimiga muvofiq vazifalarni bajaruvçi, tayinlangan yoki saylangan xodim.Davlat suv fondi · Davlat suv fondi — mamlakat hududidagi barça suv obyektlarining umumiy majmuiDeboça · Deboça — asarga yozilgan muqaddima, kiriş sözDeduksiya · Deduksiya — umumiy asoslardan mantiq qoidalari böyiça xususiy xulosa çiqarişDefektologiya · Ilm sohasi · Defektologiya — jismoniy va ruhiy nuqsonli bolalarning rivojlanişini örganadigan hamda ularni öqitiş va tarbiyalaş bilan şuğullanadigan fanDefektoskopiya · Defektoskopiya — material va mahsulotlardagi nuqsonlarni aniqlaş usullari va vositalari majmuiDeformatsiya · Deformatsiya — taşqi ta'sirlar natijasida jism şakli va ölçamlarining özgarişiDegeneratsiya · Degeneratsiya — organizmdagi biologik belgi va xususiyatlarning buzilişi, aynişiDeizm · Din va maktab · Deizm — xudoni olamni yaratgan, ammo unga keyin aralaşmaydigan aql deb biladigan diniy-falsafiy ta'limotDekadentlik · Dekadentlik — 19–20-asrlarda Yevropa madaniyatidagi tanazzul va umidsizlik kayfiyatini ifodalagan yönalişDelisting · Delisting — qimmatli qoğozlarni fond birjasi savdo röyxatidan çiqarişDelta · Delta — daryoning quyilişida oqiziqlardan hosil bölgan tekislikDemografiya · Ilm sohasi · Demografiya — aholi soni, tarkibi va takror barpo bölişi qonuniyatlarini örganadigan fanDemokratiya · Demokratiya — fuqarolar erkinligi va tengligi qonunlarda mustahkamlangan xalq hokimiyatçiligiga asoslangan siyosiy tuzumDemping · Demping — tovarlarni bozorni egallaş maqsadida sun'iy past narxlarda sotişDendrariy · Dendrariy — daraxt va butalar kolleksiyasi ekilgan ilmiy-ma'rifiy boğDengiz biologiyasi · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: dengiz va okean hayotini örganadi.Dengiz geologiyasi · Ilm sohasi · Dengiz geologiyasi — dengiz va okeanlar tubining geologik tuzilişi va rivojlaniş tarixini örganadigan fanlar majmuiDengiz navigatsiya xaritalari · Dengiz navigatsiya xaritalari — kema qatnovi xavfsizligini ta'minlaşga möljallangan dengiz xaritalariDengiz oqimlari · Dengiz oqimlari — dengiz va okeanlarda suv massalarining muayyan yönalişdagi harakatiDengiz transporti · Dengiz transporti — dengiz va okeanlarda kemalar orqali yuk va yölovçi taşiydigan suv transporti turiDengiz yotqiziqlari · Dengiz yotqiziqlari — hozirgi va qadimgi dengizlar tubida hosil bölgan çökindi yotqiziqlarDepozit · Depozit — bankka yoki kredit muassasasiga saqlaş uçun qöyilgan omonat va qimmatliklarDepressiya (iqtisodiyot) · Depressiya (iqtisodiyot) — iqtisodiy tanglikdan keyin boşlanadigan turğunlik davriDeratizatsiya · Deratizatsiya — kasallik tarqatuvçi va xöjalikka zarar yetkazuvçi kemiruvçilarni qiriş tadbirlariDerivatsiya · Derivatsiya — gidrotexnikada GES yoki nasos stansiyasiga suv keltiruvçi inşootlar majmui; ballistikada snaryadning otiş tekisligidan oğişiDetektiv film · Janr · Detektiv film — jinoyatlarni foş etiş haqida hikoya qiluvçi kino janriDeterminatsiya (embriologiya) · Determinatsiya (embriologiya) — embrion qismlarining organ va töqimalar şakllanişidan oldingi sifat jihatdan ixtisoslanişiDeterminizm · Determinizm — barça hodisalarning qonuniy aloqadorligi va sababiy boğlanişi haqidagi falsafiy ta'limotDetonatsiya · Detonatsiya — kimyoviy özgarişning moddada tovuşdan tez tarqalişi bilan keçadigan portlaşsimon jarayonDevizlar · Devizlar — xorijiy valyutada ifodalangan xalqaro tölov vositalariDeygiş · Deygiş — daryo oqimi ta'sirida qirğoqlarning şiddatli yuvilişiDi · Di — qadimgi xitoy manbalarida turkiy qavmlar ajdodlarining nomiDiafragma · Diafragma — biror sistema qismlarini ajratib turuvçi tösiq, xususan optik sistemada yoruğlik dastasini çeklovçi tösiqDiagenez · Diagenez — suv havzalari tubidagi böş çökindilarning çökindi toğ jinslariga aylaniş jarayonlari majmuiDiagnostika · Diagnostika — kasallikni aniqlaş uçun organizmni tekşiriş usullarini örganadigan tibbiyot bölimiDiakritik belgilar · Diakritik belgilar — harflarning ustiga, ostiga yoki içiga qöyilib, ularning öqilişini özgartiradigan yoki aniqlaydigan yordamçi belgilarDialektika · Dialektika — borliqning vujudga kelişi va taraqqiyoti haqidagi falsafiy ta'limot hamda tafakkur uslubiDializ · Dializ — eritmalardagi kiçik molekulali moddalarni yarim ötkazgiç membrana yordamida ajratişDialog · Dialog — ikki yoki undan ortiq şaxsning özaro suhbatidan iborat nutq turiDidaktika · Ilm sohasi · Didaktika — ta'lim nazariyasi bilan şuğullanadigan pedagogika tarmoğiDiffuziya · Diffuziya — zarralarning issiqlik harakati natijasida bir moddaning boşqasiga öz-özidan singişiDifraksiya · Difraksiya — tölqinlarning yöldagi tösiqlarni aylanib ötişiDifteriya · Difteriya — asosan tomoq va hiqildoq şilliq pardalarini zararlaydigan ötkir infeksion kasallikDin · Din — xudo yoki ğayritabiiy kuçlar mavjudligiga işonçga asoslangan ta'limot va e'tiqod tizimiDinamika · Dinamika — jismlarning mexanik harakatini ularga ta'sir etuvçi kuçlar bilan boğlab örganadigan mexanika bölimiDinor · Dinor — Bahrayn, Jazoir va boşqa bir qator davlatlarning pul birligi nomiDioula · Til · Dioula (dyula, jula) — mande tillari oilasiga mansub, Ğarbiy Afrikada savdo tili sifatida keng qöllanadigan til.diplomat · Kasb · Diplomat — davlat yoki xalqaro taşkilot manfaatlarini xorijda ifodalaydigan va himoya qiladigan rasmiy şaxs; diplomatiya sohasidagi kasb.Dirijyorlik · Kasb · Dirijyorlik — orkestr, xor va boşqa jamoalarning musiqa ijrosiga rahbarlik qiliş bilan boğliq musiqa ijroçiligi san'ati va kasbi.Diskont · Diskont — qimmatli qoğoz, valyuta yoki tovarning turli narxlari örtasidagi farq, çegirmaDispanser · Dispanser — bemorlarning muayyan guruhiga muntazam davolaş va profilaktika yordamini körsatadigan tibbiy muassasaDissertatsiya · Dissertatsiya — ilmiy daraja oliş uçun yozilib, oçiq himoya qilinadigan ilmiy asarDissidentlar · Kasb · Dissidentlar — hukmron e'tiqod, mafkura yoki siyosiy tuzumga qarşi fikr bildiruvçi, köpinça ta'qibga uçragan şaxslar.Dissotsiatsiya · Dissotsiatsiya — modda molekulalarining radikallar yoki ionlarga qaytar parçalanişiDivergensiya · Divergensiya — belgilarning farqlanib borişi; biologiyada organizm belgilarining evolyutsiya davomida ajralib borişiDiversifikatsiya · Diversifikatsiya — korxona faoliyati sohalari va işlab çiqaradigan mahsulotlari turining kengayişiDizayn · Dizayn — buyumlar va muhitning estetik va funksional sifatlarini loyihalaş faoliyatiDogon · Til · Dogon tillari — Malida dogon xalqi sözlaşadigan, bir-biriga yaqin tillardan iborat oila; Niger–Kongo oilasiga mansubligi munozarali.Dominantlik · Dominantlik — bir allelning boşqa allel ustidan belgining namoyon bölişida ustunlik qilişiDoza · Doza — dori yoki nurlanişning muayyan miqdoriDozimetriya · Ilm sohasi · Dozimetriya — ionlovçi nurlanişning dozasini ölçaş usul va asboblarini örganadigan amaliy yadro fizikasi sohasiDrama · Janr · Drama — badiiy adabiyotning epos va lirika bilan bir qatordagi uç asosiy turidan biridramaturg · Kasb · Dramaturg — sahna uçun pyesalar va ssenariylar yozuvçi, dramaturgiya janrida ijod qiluvçi adabiyot kasbi egasi.Dravid tillari · Til · Dravid tillari — asosan Janubiy Hindistonda tarqalgan tillar oilasiDualizm · Dualizm — ikki qarama-qarşi, bir-biriga keltirib bölmaydigan asos yonma-yon mavjud deb hisoblaydigan ta'limotDumbali qöylar · Dumbali qöylar — göşt va yoğ uçun boqiladigan, dumbali, dağal junli qöy zotlari guruhiDyuker · Dyuker — kanal suvini daryo, vodiy yoki yöl ostidan ötkazadigan quvur şaklidagi bosimli suv ötkazgiçDzongkha · Til · Dzongkha — Butanning davlat va rasmiy tili, tibet tillari oilasiga mansub til.Efioplar · Efioplar — Efiopiya aholisi va qadimda Misrdan janubda yaşagan xalqlarning umumiy nomiEfir · Efir — qadimgi yunon tasavvurida eng yuqori yengil havo qatlami, keyinroq olamni töldiruvçi faraziy muhitEgotsentrizm · Egotsentrizm — şaxsning faqat öz nuqtai nazariga boğlanib, boşqa qaraşlarni hisobga ola bilmaslik xislatiEklampsiya · Eklampsiya — homiladorlik toksikozining tutqanoq bilan keçadigan xavfli şakliEklektizm · Eklektizm — turli, ba'zan qarama-qarşi qaraş va uslublarni mexanik ravişda birlaştirişEkologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: organizm va muhit munosabatlarini örganadi.Ekonometriya · Ilm sohasi · Ekonometriya — iqtisodiy jarayonlarni matematik va statistik usullar bilan tahlil qiladigan fanEkosistema · Ekosistema — birgalikda yaşaydigan organizmlar va ularning yaşaş muhiti majmuiEkslibris · Ekslibris — kitobning muayyan kişiga tegişliligini körsatuvçi belgiEksport · Eksport — tovar, xizmat, kapital va texnologiyalarni taşqi bozorga çiqarişEkspressionizm · Ekspressionizm — 20-asr boşlarida adabiyot va san'atda yuzaga kelgan yönalişEkstremizm · Ekstremizm — siyosat va mafkurada aşaddiy, zöravon qaraş va harakatlarga asoslangan faoliyatEkzema · Ekzema — terining allergik yalliğlaniş kasalligiElam tili · Til · Elam tili — qadimgi Elam davlatida va Eron toğliklarining janubida qöllanilgan ölik tilElçi · Kasb · Elçi — bir davlatning boşqa davlatdagi yoki xalqaro taşkilotdagi eng yuqori darajali diplomatik vakili va elçixona rahbari.Elektr razvedka · Elektr razvedka — toğ jinslarining elektr xossalarini örganişga asoslangan geofizik razvedka usullari guruhiElektr ta'minoti · Elektr ta'minoti — iste'molçilarni elektr energiyasi bilan ta'minlaş va uni taqsimlaş bilan şuğullanadigan elektr energetikasi bölimiEliminatsiya · Eliminatsiya — taşqi muhit omillari ta'sirida organizmlarning halok bölişiEllinizm · Ellinizm — Iskandar Maqduniy yurişlaridan Misrning Rim tomonidan işğoligaça bölgan Örta dengiz şarqi va Ğarbiy Osiyo tarixidagi davrElyuviy · Elyuviy — toğ jinslarining joyida qolib töplangan nuraş mahsulotlariEmboliya · Emboliya — qon oqimi bilan kelgan zarraçaning qon tomirini tiqib qöyişiEmbriologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: embrional rivojlanişni örganadi.Embrion · Embrion — rivojlanişning dastlabki bosqiçidagi organizm, murtakEmulsiya · Emulsiya — bir-biri bilan aralaşmaydigan ikki suyuqlikdan iborat dispers sistemaEndemiklar · Endemiklar — tarqalişi kiçik geografik hudud bilan çeklangan ösimlik va hayvon taksonlariEndokrinologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: gormonlarni örganadi.Energiya · Energiya — materiya harakati va özaro ta'sirining umumiy miqdoriy ölçoviEnsefalit · Ensefalit — boş miyaning yalliğlaniş kasalligiEnsefalomiyelit · Ensefalomiyelit — boş va orqa miyaning bir vaqtda yalliğlanişiensiklopediya · Janr · Ensiklopediya — muayyan tizimga solingan keng qamrovli bilimlar töplami bölgan ilmiy yoki ilmiy-ommabop naşr turi.Enterit · Enterit — ingiçka içakning yalliğlanişiEntomofaglar · Entomofaglar — haşarotlar bilan oziqlanadigan parazit va yirtqiç organizmlarEntomologiya · Ilm sohasi · Entomologiya — haşarotlarning tuzilişi, hayoti, rivojlanişi va tarqalişini örganadigan fanEpididimit · Epididimit — moyak ortiğining yalliğlanişiEpifitotiya · Epifitotiya — ösimliklar yuqumli kasalligining katta hududda ommaviy tarqalişiEpilepsiya · Epilepsiya — tirişiş va huşdan ketiş xurujlari bilan keçadigan surunkali boş miya kasalligiEpos · Janr · Epos — badiiy adabiyotning lirika va drama bilan bir qatorda uçta turidan biri; voqea bayoniga tayanadi, şuningdek xalqning qahramonona ötmişi haqidagi asar.Ergonomika · Ilm sohasi · Ergonomika — inson, texnika va işlab çiqariş muhitining özaro ta'sirini örganuvçi fanEritema · Eritema — terining ma'lum bir qismining qizarişiEritrotsitlar · Eritrotsitlar — gemoglobin saqlaydigan va gaz almaşinuvini ta'minlaydigan qizil qon tanaçalariEroziya · Eroziya — toğ jinslari va tuproqning oqar suvlar ta'sirida yemiriliş jarayoniEskimos tili · Til · Eskimos tili — eskimos-aleut tillari guruhiga mansub, Arktika hududlarida tarqalgan tilEsse · Janr · Esse — erkin kompozitsiyali, hajmi katta bölmagan nasriy asar janriEstetika · Ilm sohasi · Estetika — gözallik, san'at va insonning dunyoga estetik munosabatini örganadigan falsafiy fanEston tili · Til · Eston tili — fin-ugor (ural) tillari oilasining boltiqböyi-fin tarmoğiga mansub til, Estoniyaning davlat tili va Yevropa Ittifoqining rasmiy tillaridan biri.Etalon · Etalon — ölçov birligini eng yuqori aniqlikda saqlaydigan va qayta tiklaydigan namuna ölçov yoki asbobEterifikatsiya · Eterifikatsiya — kislotalarning spirtlar bilan reaksiyaga kirişib murakkab efirlar hosil qilişiEtika · Ilm sohasi · Etika — axloq va uning şaxs hamda jamiyat hayotidagi örnini örganadigan falsafiy fanEtimologiya · Ilm sohasi · Etimologiya — söz va morfemalarning kelib çiqişini örganuvçi tilşunoslik bölimiEtologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: hayvonlar xulqini örganadi.Etrusk tili · Til · Etrusk tili — qadimgi Italiyada yaşagan etrusklarning ölik tiliEtrusklar · Etrusklar — miloddan avvalgi 1-ming yillikda Apennin yarim orolining şimoli-ğarbida yaşagan qadimiy xalqEvfemizm · Evfemizm — qöpol yoki noqulay söz örnida işlatiladigan yumşoqroq söz yoki iboraEvolyutsion biologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: evolyutsiya qonuniyatlarini örganadi.Evristika · Evristika — masalalarni intuitiv va izlanişga asoslangan usullar bilan yeçiş usullari majmuiEyforiya · Eyforiya — vaziyatga mos kelmaydigan haddan taşqari kötarinki kayfiyat holatiFabula · Fabula — badiiy asarda tasvirlangan voqealarning sababiy-xronologik izçillikdagi bayoniFagotsitoz · Fagotsitoz — hujayralarning begona zarraçalar va mikroorganizmlarni faol qamrab olib yutişiFamiliya · Familiya — nasldan naslga ötadigan oilaviy nomFantastika · Janr · Fantastika — hayotda mavjud bölmagan xayoliy obraz va hodisalarni tasvirlaydigan badiiy ijod turiFaqih · Kasb · Faqih — islom huquqi (fiqh) böyiça mutaxassis, islom ilohiyotçisi va huquqşunosi.Fard · Janr · Fard — bir baytdan iborat Şarq mumtoz şe'riyati janriFarer tili · Til · Farer tili — Farer orollarida va Daniyada tarqalgan, island tiliga eng yaqin bölgan german tillarining skandinav tarmoğiga mansub til.Farğona raqsi · Farğona raqsi — Farğona vodiysida şakllangan özbek xalq raqsi uslubiFarğona-Toşkent maqom yöllari · Farğona-Toşkent maqom yöllari — Toşkent va Farğona vodiysi musiqa amaliyotida yuzaga kelgan maqom namunalarining umumiy nomiFarğona-Toşkent musiqa uslubi · Farğona-Toşkent musiqa uslubi — Farğona vodiysi va Toşkent vohasida qaror topgan mahalliy musiqiy an'analar majmuiFarhod (adabiy qahramon) · Farhod (adabiy qahramon) — Şarq xalqlari oğzaki va yozma adabiyotida keng tarqalgan, Şirinning oşiği bölgan qahramon obraziFarmakologiya · Ilm sohasi · Farmakologiya — dori moddalarining organizmga ta'sirini örganadigan tibbiy-biologik fanFaşizm · Faşizm — totalitar diktaturaga asoslangan siyosiy mafkura va hokimiyat tizimiFatsiya · Fatsiya — geologiyada muayyan hosil böliş şaroitini aks ettiruvçi litologik va mineralogik xususiyatlarga ega çökindi toğ jinslari majmuiFaza · Faza — jarayon taraqqiyotidagi davr; fizikada tebraniş holatini ifodalovçi kattalik; termodinamikada tizimning bir jinsli qismiFazogir · Kasb · Fazogir — fazoviy kema ekipaji a'zosi bölib xizmat qilişga tayyorlangan şaxs; astronavt, kosmonavt va taykonavt atamalari bilan ham ataladi.Felyeton · Janr · Felyeton — ijtimoiy hayot masalalarini satira va yumor vositasida yorituvçi badiiy-publitsistik janrFermentlar · Fermentlar — tirik hujayralardagi oqsil tabiatli biologik katalizatorlarFiji Hindi · Til · Fiji Hindi — Fijidagi hind kelib çiqişli aholi (hind-fijiliklar) orasida keng tarqalgan hind-oriy tili, avadhi va bxojpuri lahjalariga asoslangan.Fiji tili · Til · Fiji tili — Fiji orollaridagi tub aholi tili, Okeaniya tillariga mansub avstroneziya tili; 350 mingdan ortiq kişining ona tili.Filarmoniya · Filarmoniya — konsertlar uyuştiradigan va musiqa san'atini tarğib qiladigan taşkilot turiFilateliya · Filateliya — poçta markalari va boşqa aloqa tölovi belgilarini töplaş va örganişFilipino · Til · Filipino — Filippinning milliy tili, asosiy lingua franca'si va ingliz tili bilan birga ikki rasmiy tilidan biri; tagalog tiliga asoslangan.Filogenez · Filogenez — tirik organizmlar va ularning taksonomik guruhlarining tarixiy rivojlanişiFilologiya · Ilm sohasi · Filologiya — tilşunoslik, adabiyotşunoslik va matnşunoslikni birlaştiruvçi, yozma matnlar orqali ma'naviy madaniyatni örganadigan fanlar majmuiFimoz · Fimoz — olat çekka kertmagining torayişiFin tili · Til · Fin tili — fin-ugor (ural) tillar oilasiga mansub, Finlandiyaning rasmiy tillaridan biri bölgan agglyutinativ til.Fiqh · Janr · Fiqh — musulmon huquqşunosligi, şariat qoidalarini Qur'on va sunnat asosida işlab çiqiş bilan şuğullanuvçi islom ta'limotining sohasi.Firma · Firma — korxona, kompaniya, xöjalik va tijorat taşkilotlarining umumiy nomifizik · Kasb · Fizik — fizika sohasiga ixtisoslaşgan olim; materiya va energiyaning özaro ta'sirini turli uzunlik va vaqt şkalalarida örganuvçi kasb egasi.Fizika · Ilm sohasi · Materiya, energiya va ularning özaro ta'sirini örganadigan fan.Fiziokratlar · Fiziokratlar — 18-asrning ikkinçi yarmida Fransiyada paydo bölgan iqtisodiy tafakkur maktabiFiziologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: organizm funksiyalarini örganadi.Fizioterapiya · Ilm sohasi · Fizioterapiya — tabiiy va sun'iy fizik omillar bilan davolaşni örganadigan tibbiyot sohasiFlibustyerlar · Flibustyerlar — 17–18-asrlarda Ispaniya mustamlakalariga qarşi harakat qilgan dengiz qaroqçilariFonogramma · Fonogramma — maxsus texnik vositalar yordamida yozib olingan tovuşlar yiğindisiFormatsiya (geologiya) · Formatsiya (geologiya) — hosil böliş şaroiti umumiy bölgan toğ jinslarining tabiiy va qonuniyatli majmuiFors tili · Til · Fors tili — hind-yevropa tillari oilasining eroniy guruhiga mansub, Eron, Afğoniston va Tojikistonda keng qöllanadigan pluritsentrik til.Fosforitlar · Fosforitlar — fosfatlarga boy çökindi toğ jinslarifotograf · Kasb · Fotograf — asosan fotoapparat yordamida fotosuratlar yaratadigan kasb egasi.Foydali qazilmalar havzasi · Foydali qazilmalar havzasi — qatlamli çökindi foydali qazilmalar uzluksiz tarqalgan yirik hududFraksiya · Fraksiya — siyosiy partiyaning parlamentdagi deputatlar guruhi yoki partiya içidagi alohida guruhFransuz tili · Til · Fransuz tili — hindevropa tillari oilasining roman guruhiga mansub til; Farangiston, Belgiya, Şveysariya, Kanada va Afrikaning köp mamlakatlarida keng tarqalgan.Frazeologiya · Ilm sohasi · Frazeologiya — tilning turğun iboralari tarkibini örganadigan tilşunoslik bölimiFreska · Freska — nam suvoqqa suvli böyoqlar bilan işlanadigan devoriy rangtasvir usuliFristayl · Fristayl — akrobatik elementlardan iborat toğ çanği sporti turiFriz tili · Til · Friz tili — german tillarining ğarbiy guruhiga mansub, Niderlandiya va Germaniyada tarqalgan tilFtiziatriya · Ilm sohasi · Ftiziatriya — sil kasalligi, uni davolaş va oldini oliş usullarini örganuvçi tibbiyot bölimiFula · Til · Fula — Ğarbiy va Markaziy Afrikada fulbe xalqi va boşqa guruhlar sözlaşadigan, Niger–Kongo oilasining Atlantika guruhiga mansub til.Fumarollar · Fumarollar — vulkan gazlari va buğlari çiqadigan yoriq va teşiklarFungitsidlar · Fungitsidlar — ösimlik kasalliklarini qözğatuvçi zamburuğlarga qarşi qöllanadigan kimyoviy moddalarFunksiya (tilşunoslik) · Funksiya (tilşunoslik) — til birligi yoki lisoniy şaklning muayyan vazifani bajariş qobiliyatiFutbol · Futbol — ikki jamoa töpni oyoq bilan raqib darvozasiga kiritiş uçun kuraşadigan sport öyinifutbolçi · Kasb · Futbolçi — futbol öyinida qatnaşadigan sportçi; professional yoki havaskor darajada öynaydi.Futurizm · Janr · Futurizm — 20-asr boşlarida Yevropa adabiyoti va san'atida paydo bölgan avangard oqimGallyutsinatsiya · Gallyutsinatsiya — mavjud bölmagan narsa va hodisalarni real deb idrok etişGalogenlar · Galogenlar — davriy sistema VII guruhining asosiy guruhçasidagi elementlar: ftor, xlor, brom, yod va astatGandbol · Gandbol — ikki jamoa töpni qöl bilan raqib darvozasiga kiritiş uçun kuraşadigan sport öyiniGandxara san'ati · Gandxara san'ati — kuşonlar davrida qadimgi Gandxara viloyatida rivojlangan san'atGangrena · Gangrena — tirik tana töqimalari yoki a'zolari bir qismining nobud bölişiGastrit · Gastrit — me'da şilliq qavatining yalliğlanişiGastrol · Gastrol — artist yoki jamoaning doimiy iş joyidan taşqarida çiqiş qilişiGavayi tili · Til · Gavayi tili — Gavayi orollarida tarqalgan, avstroneziya oilasiga mansub polineziya tili; hozirda Gavayi ştatining rasmiy tillaridan biri.Ğazal · Janr · Ğazal — Şarq adabiyotida eng keng tarqalgan lirik şe'r janriGazeta · Gazeta — kundalik voqealar haqida materiallar beriladigan davriy bosma naşrGellar (kimyo) · Gellar (kimyo) — oquvçanligini yöqotib, qattiq jism xossalarini namoyon qiluvçi dispers sistemalarGelmintozlar · Gelmintozlar — parazit çuvalçanglar qözğatadigan kasalliklarGematit · Gematit — temirning keng tarqalgan mineraliGemorragik diatez · Gemorragik diatez — qon ketişiga moyillik bilan keçadigan holatlar majmuiGen · Gen — irsiyatning elementar birligiGenerativ organlar · Generativ organlar — ösimliklarning jinsiy köpayiş bilan boğliq organlariGenerator · Generator — elektr energiyasi işlab çiqaradigan yoki energiyani bir turdan boşqasiga aylantiradigan qurilmaGenetik axborot · Genetik axborot — oqsil tuzilişi haqidagi DNK nukleotidlari ketma-ketligida yozilgan irsiy axborotGenetika · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: irsiyat va özgaruvçanlikni örganadi.Genom · Genom — organizm hujayrasidagi xromosomalar gaploid töplamida mujassam genlar majmuiGeografik majmua · Geografik majmua — tabiat komponentlari özaro uzviy boğlangan hududiy tabiiy hosila, landşaftGeografiya · Ilm sohasi · Yer yuzasi, tabiat va aholi joylaşuvini örganadigan fan.Geokimyoviy jarayonlar · Geokimyoviy jarayonlar — toğ jinslari, minerallar va ularni hosil qilgan eritmalarning kimyoviy tarkibini özgartiradigan jarayonlarGeologik yoş · Geologik yoş — biror geologik hodisadan keyin ötgan vaqt, mutlaq va nisbiy turlari bölgan körsatkiçGeologiya · Ilm sohasi · Yer tuzilişi va tarixini örganadigan fan.Geomexanika · Ilm sohasi · Geomexanika — toğ jinslarining fizik-mexanik xossalari va deformatsiyalanişini örganadigan fanGeomorfologiya · Ilm sohasi · Geomorfologiya — yer yuzasi relyefini, uning kelib çiqişi va rivojlanişini örganadigan fanGeoxronologiya · Ilm sohasi · Geoxronologiya — Yer pöstidagi toğ jinslarining hosil böliş ketma-ketligi va yoşini örganadigan geologik ta'limotGepatit · Gepatit — jigar yalliğlanişi bilan keçadigan kasalliklar guruhiGerbitsidlar · Gerbitsidlar — begona ötlarni yöqotişda qöllaniladigan kimyoviy moddalarGermafroditizm · Germafroditizm — bir organizmda erkaklik va urğoçilik jinsiy organlarining birga bölişiGerontologiya · Ilm sohasi · Gerontologiya — tirik organizmlar, jumladan odamning qariş jarayonini örganadigan fanGES kaskadi · GES kaskadi — bir daryoda poğonali joylaşgan va umumiy suv rejimi bilan boğlangan gidroelektr stansiyalar majmuiGeteroploidiya · Geteroploidiya — hujayralarda xromosomalar sonining haploid songa karrali bölmagan holda özgarişiGeterozigotalik · Geterozigotalik — organizm genotipida muayyan genning har xil allellari bölgan holatGeterozis · Geterozis — birinçi avlod duragaylarining ota-onasidan ustun keliş hodisasiGetlar · Getlar — daklarga qardoş bölgan qadimgi frakiy qabilalariGidratlar · Gidratlar — moddalarning suv molekulalari bilan birikişidan hosil böladigan birikmalarGidroakustika · Ilm sohasi · Gidroakustika — tovuşning suvda tarqaliş xususiyatlarini örganadigan akustika bölimiGidrologik stansiya · Gidrologik stansiya — daryo, köl va suv omborlarining gidrologik rejimini kuzatadigan muassasaGidrologik tarmoqlar · Gidrologik tarmoqlar — suv manbalari rejimini kuzatuvçi gidrologik stansiya va postlar majmuiGidrologiya · Ilm sohasi · Gidrologiya — tabiatdagi suvlar, ularning xususiyatlari va jarayonlarini örganadigan fanGidromodul · Gidromodul — muayyan vaqtda bir gektar ekinni suğorişga sarflanadigan örtaça suv miqdoriGidrosfera · Gidrosfera — Yer kurrasidagi barça suvlar — okean, dengiz, daryo, köl, muzlik va yer osti suvlari majmuiGidrotexnika · Ilm sohasi · Gidrotexnika — suv resurslaridan foydalaniş va gidrotexnika inşootlarini loyihalaş bilan şuğullanuvçi texnika sohasiGigantizm · Gigantizm — gipofiz faoliyati buzilişi sababli odam böyining haddan taşqari ösişiGigiyena · Ilm sohasi · Gigiyena — turmuş va mehnat şaroitlarining salomatlikka ta'sirini örganadigan tibbiyot sohasiGilbertese · Til · Gilbertese (kiribati tili) — Kiribatida asosiy sözlaşuv tili, avstroneziy oilasining okeaniya şoxiga mansub mikroneziy tillaridan biri.Gimeniy · Gimeniy — zamburuğ va lişayniklarda spora hosil qiluvçi hujayralar qatlamiGinekologiya · Ilm sohasi · Ginekologiya — ayollar organizmining xususiyatlari va jinsiy a'zolari kasalliklarini örganadigan klinik tibbiyot sohasiGingivit · Gingivit — milk şilliq qavatining yalliğlanişiGipofiz · Gipofiz — boş miyaning pastki ortiği — gormonlar işlab çiqaruvçi asosiy içki sekretsiya beziGips · Gips — suvli kalsiy sulfatdan iborat mineral va undan olinadigan boğlovçi materialGirih · Girih — me'morlik va badiiy hunarmandçilikda qöllanadigan murakkab handasiy naqşGirsutizm · Girsutizm — ayollarda erkaklarga xos tuk ösişiGistologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: töqimalarni örganadi.Glaukoma · Glaukoma — köz içi bosimining oşişi bilan keçadigan köz kasalligiGlikoliz · Glikoliz — glyukozaning sut kislotasigaça anaerob parçalaniş jarayoniGlitserin · Glitserin — uç atomli oddiy spirt, şirin ta'mli rangsiz suyuqlikGlobus · Globus — Yer şarining kiçik masştabdagi şarsimon modeliGlyatsiologiya · Ilm sohasi · Glyatsiologiya — muzliklar, qor qoplami va yer osti muzlarini örganadigan fanGneys · Gneys — granitoid tarkibli metamorfik kristalli toğ jinsiGnostitsizm · Din va maktab · Gnostitsizm — 1–3-asrlarda Rim imperiyasida tarqalgan diniy-falsafiy oqimGnotobiontlar · Gnotobiontlar — mikroorganizmlardan butunlay xoli şaroitda yetiştirilgan tajriba hayvonlariGobelen · Gobelen — qölda tasvir hosil qilib töqilgan devoriy gilam, badiiy töqima buyumGolarktika · Golarktika — Şimoliy yarim şarning tropik mintaqadan taşqari qismini qamrab olgan floristik va zoogeografik oblastGolf · Golf — töpni çavgon bilan urib maydondagi çuqurçalarga kamroq zarb bilan kiritişga asoslangan sport turiGommoz · Gommoz — ösimliklarda yelimsimon modda oqişi bilan keçadigan bakterial kasallikGomologiya (biologiya) · Gomologiya (biologiya) — turli organizmlardagi kelib çiqişi jihatidan öxşaş organlarning özaro mos kelişiGormonlar · Gormonlar — içki sekretsiya bezlarida işlanib, a'zolar faoliyatini boşqaradigan biologik faol moddalarGotika · Gotika — örta asrlarda Ğarbiy, Markaziy va qisman Şarqiy Yevropa san'atida hukm surgan badiiy uslubĞovaklik · Ğovaklik — toğ jinslari içidagi böşliq va yoriqlar yiğindisiGradus · Gradus — harorat va burçak ölçov birliklarining umumiy nomiGrafika · Grafika — çiziq, ştrix va doğlarga asoslangan tasviriy san'at turiGrafika (tilşunoslik) · Grafika (tilşunoslik) — yozuvning çizma vositalari tizimi va harflar bilan tovuşlar munosabatini örganuvçi tilşunoslik bölimiGranulometriya · Granulometriya — toğ jinslari va tuproqdagi turli ölçamli zarralar miqdorini aniqlaş usullari majmuiGravyura · Janr · Gravyura — qattiq yuzaga öyib tasvir işlaş va undan nusxa bosiş san'ati, grafika turiGreenlandic · Til · Grenland tili (kalaallisut) — Grenlandiyaning yagona rasmiy tili, eskimos-aleut tillar oilasiga mansub inuit tili.Grenadian Creole English · Til · Grenadada sözlaşiladigan, inglizça asosdagi kreol til; Şarqiy Atlantika kreollarining janubiy tarmoğiga kiradi.Grim · Grim — aktyor qiyofasini rolga moslab özgartiriş san'ati va buning uçun işlatiladigan vositalarGripp · Gripp — viruslar qözğatadigan keng tarqalgan ötkir yuqumli kasallikGrunt · Grunt — quriliş va muhandislik faoliyati obyekti bölgan, asosan nuraş zonasida yotuvçi toğ jinslarining umumiy nomiGrunt suvlari · Grunt suvlari — yer yuzasidan pastda birinçi suv ötkazmaydigan qatlam ustida töplanadigan yer osti suvlariGruzin tili · Til · Gruzin tili — kartvel tillar oilasiga mansub, Gruziyaning davlat tili va gruzin xalqining adabiy tili.Guarani tili · Til · Guarani tili — Janubiy Amerika indeyslarining tupi-guarani tillari oilasiga mansub tili; Paragvayning ispan tili bilan birga rasmiy tili.Gubernator · Kasb · Gubernator — viloyat, ştat yoki boşqa ma'muriy-hududiy birlikning boşliği bölgan mansabdor şaxs lavozimi.Gul bayrami · Gul bayrami — bahorda gullarga bağişlab ötkaziladigan xalq sayillari va bayramlariĞulomlar · Ğulomlar — örta asrlarda musulmon mamlakatlarida qul askarlar va ulardan tuzilgan gvardiyaGumanizm · Gumanizm — insonni oliy qadriyat deb biluvçi insonparvarlik qaraşlari va Uyğoniş davri dunyoviy oqimiGumbaz (geologiya) · Gumbaz (geologiya) — toğ jinslarining gumbazsimon yotiş şakliGumoral regulyatsiya · Gumoral regulyatsiya — organizm faoliyatini qon va boşqa suyuqliklar orqali tarqaladigan biologik faol moddalar yordamida boşqariş mexanizmiGumus · Gumus — tuproqdagi organik qoldiqlarning çirişidan hosil bölgan qoramtir organik moddalar majmuiGunnlar · Gunnlar — milodiy 2–4-asrlarda hunlar va Volgaböyi ugor qabilalarining aralaşuvidan şakllangan xalqHadis · Janr · Hadis — Muhammad payğambarning sözlari, işlari va iqrorlari haqidagi rivoyat; islomda Qur'ondan keyingi ikkinçi manba hisoblanadi.Hafta · Hafta — yetti sutkadan iborat vaqt ölçov birligiHaitian Creole · Til · Haiti va uning diasporasida sözlaşiladigan, fransuz tiliga asoslangan kreol tili; Haitining ikki rasmiy tilidan biri.Haj · Haj — islomning beş ruknidan biri bölgan Makkaga ziyoratHal (bezak) · Hal (bezak) — zargarlik va naqqoşlikda işlatiladigan eritilgan oltin, kumuş va boşqa metallar kukuniHanafiylik · KasbHaram · Haram — musulmonlarda muqaddas taqiqlangan hudud; xonadonning ayollar yaşaydigan qismiHarbiy san'at · Harbiy san'at — harbiy harakatlarga tayyorlaniş va ularni olib boriş nazariyasi va amaliyotiharbiy xodim · Kasb · Harbiy xodim — davlat qurolli kuçlarida harbiy xizmatni ötovçi, maxsus huquqiy maqomga ega şaxs.Hassaniya Arabic · Til · Hassaniya arab tili — Mavritaniya va Ğarbiy Sahroda keng tarqalgan, magrib arab tilining bir körinişi bölgan sözlaşuv tili.Hayit · Hayit — musulmonlarning qurbon va röza hayitidan iborat diniy bayramihaykaltaroş · Kasb · Haykaltaroş — haykaltaroşlik san'ati bilan şuğullanuvçi, hajmli asarlarni toş, loy, metall va boşqa manbalardan yaratuvçi rassom.Hayotiy şakl · Hayotiy şakl — ösimliklarning muhit şaroitiga moslanişini aks ettiruvçi taşqi qiyofasi, biomorfaHayvonlar fiziologiyasi · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: hayvon organizmidagi jarayonlarni örganadi.Hayvonlar migratsiyasi · Hayvonlar migratsiyasi — hayvonlarning bir-biridan uzoq va farqli yaşaş muhitlari örtasida qonuniy köçib yurişiHayvonlar oriyentatsiyasi · Hayvonlar oriyentatsiyasi — hayvonlarning fazodagi va boşqa individlar orasidagi örnini aniqlaş qobiliyatiHind tili · Til · Hind tili — Hindistonning rasmiy tillaridan biri, hind-oriy tillar guruhiga mansub, devanagari yozuvidan foydalanadigan til.Hind-yevropa tillari · Til · Hind-yevropa tillari — Yevrosiyoda paydo bölgan, dunyoda ona tili sifatida eng köp kişi sözlaşadigan yirik til oilasi.Hiri Motu · Til · Hiri Motu — Papua-Yangi Gvineyada sözlaşiladigan, motu tili asosidagi soddalaştirilgan til; rasmiy tillardan biri.Hokim · Kasb · Hokim — Özbekistonda viloyat, tuman yoki şaharning oliy mansabdor şaxsiHudayçi · Hudayçi — Örta Osiyoda amir yoki xon saroyida marosimlarni boşqargan mansabdorHujayra · Hujayra — barça tirik organizmlarning tuzilişi va funksional birligiIdealizm · Idealizm — ong va ruhni birlamçi, materiyani ikkilamçi deb biluvçi falsafiy oqimIdioadaptatsiya · Idioadaptatsiya — organizmlarning muayyan muhit şaroitiga xususiy moslaşuviIdiosinkraziya · Idiosinkraziya — organizmning ayrim ovqat yoki dorilarga ortiqça sezuvçanligiIjara · Ijara — mol-mulkni haq evaziga vaqtinça foydalanişga beriş munosabati va şartnomasiIjtihod · Ijtihod — islom huquqida faqihning şar'iy hukmni aniqlaş uçun barça bilimini işga solişiIllyustratsiya · Illyustratsiya — adabiy asar matnini obrazli yorituvçi tasviriy san'at sohasi va rasmIlmi nujum · Ilmi nujum — kişilar taqdirini osmon yoritqiçlarining joylaşuviga qarab aytiş bilan şuğullanadigan ta'limotIlmi ta'lif · Ilmi ta'lif — örta asrlar Şarq musiqa nazariyasida kuy yaratiş masalalarini örganuvçi tarmoqIlmiy fantastika · Janr · Ilmiy fantastika — ilğor fan-texnika va ilmiy farazlarga asoslangan badiiy adabiyot, kino va boşqa san'at turlarida uçraydigan janr.ilohiyotçi · Kasb · Ilohiyotçi — diniy e'tiqodni, ilohiyot mohiyatini va din tarixini diniy nuqtai nazardan örganuvçi kasb egasi.Imlo · Imlo — muayyan tildagi sözlarni töğri yoziş qoidalari majmui, orfografiyaImmobilizatsiya · Immobilizatsiya — tananing şikastlangan yoki kasal qismini qimirlamaydigan qilib qöyişImmunitet · Immunitet — tirik organizmning yot omillardan himoyalaniş va ularga qarşilik körsatiş qobiliyatiImmunologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: immunitetni örganadi.Imom · Kasb · Imom — islomda jamoa namozini boşqaruvçi, masjid işlarini yurituvçi diniy şaxs; şuningdek, yetakçi va diniy obröli olimlarga beriladigan unvon.Imperializm · Imperializm — boşqa hududlar va davlatlar ustidan siyosiy yoki iqtisodiy hukmronlik örnatişga qaratilgan davlat siyosatiImplantatsiya · Implantatsiya — murtakning baçadon devoriga yopişişi, şuningdek sun'iy materiallarni organizmga kiritişImpotensiya · Impotensiya — erkakning jinsiy zaifligiImpressionizm · Impressionizm — 19-asr oxiri — 20-asr boşlarida san'atda hukm surgan, lahzalik taassurotlarni ifodalovçi yönalişImpuls · Impuls — jism massasining tezligiga köpaytmasiga teng mexanik harakat ölçoviInbriding · Inbriding — yaqin qarindoş organizmlarni özaro çatiştirişIndikator · Indikator — jarayon yoki obyekt holatini inson qabul qiladigan şaklda körsatuvçi asbob yoki qurilmaIndividuallik · Individuallik — narsa, hodisa yoki şaxsning faqat özigagina xos betakror belgilari majmuiIndonez tili · Til · Indoneziyaning rasmiy va davlat tili, malay tilining standartlaşgan şakli; austroneziya tillari oilasiga mansub.Induksiya (mantiq) · Induksiya (mantiq) — mantiqda xususiy fikrlardan umumiy xulosa çiqariş usuliInersiya · Inersiya — jismning tinç holatini yoki töğri çiziqli tekis harakatini saqlaş xossasiInert gazlar · Inert gazlar — davriy sistemaning nolinçi guruhiga mansub, kimyoviy jihatdan juda sust elementlar: geliy, neon, argon, kripton, ksenon va radonInfantilizm · Infantilizm — kattalarda bolalik davriga xos jismoniy va ruhiy belgilarning saqlanib qolişiInfeksiya · Infeksiya — patogen mikrob yoki virusning organizmga kirib köpayişi va organizm bilan özaro ta'siriInformatika · Ilm sohasi · Axborot va uni hisoblaş usullarini örganadigan fan.Informatsiya · Informatsiya — axborot, şuningdek uni beriş va oliş jarayoni; fan va texnikadagi asosiy tuşunçaInfratuzilma · Infratuzilma — işlab çiqariş va aholi hayoti uçun zarur şaroitni ta'minlovçi yordamçi xizmat sohalari majmuiIngibitorlar · Ingibitorlar — kimyoviy yoki fermentativ reaksiyalarni sekinlaştiradigan yoki töxtatadigan moddalarIngliz tili · Til · Ingliz tili — hind-yevropa oilasining german guruhiga mansub, dunyoda keng tarqalgan va xalqaro aloqa tili sifatida işlatiladigan til.Inkubatsion davr · Inkubatsion davr — infeksiya yuqqan paytdan kasallikning dastlabki belgilari paydo bölgunça ötadigan vaqtInsektitsidlar · Insektitsidlar — zararkunanda haşarotlarni yöqotiş uçun işlatiladigan kimyoviy moddalarInson evolyutsiyasi · Inson evolyutsiyasi (antropogenez) — Homo sapiens turining şakllanişi, uning jismoniy qiyofasi, mehnat faoliyati va tilining rivojlaniş jarayoni.Inson huquqlari himoyaçisi · Kasb · Inson huquqlari himoyaçisi — yakka tartibda yoki boşqalar bilan birgalikda inson huquqlarini ilgari suriş yoki himoya qiliş uçun harakat qiluvçi şaxs.Instinkt · Instinkt — hayvonlarning muayyan turiga xos murakkab irsiy xatti-harakatlar majmuiInsulin · Insulin — me'da osti bezi işlab çiqaradigan, qondagi qandni kamaytiruvçi oqsil gormonIntellektuallik koeffitsiyenti · Intellektuallik koeffitsiyenti — test orqali aniqlanadigan aqliy rivojlaniş körsatkiçi (IQ)Interferensiya · Interferensiya — tölqinlarning ustma-ust tuşib bir-birini kuçaytirişi yoki susaytirişiInteroretsepsiya · Interoretsepsiya — içki a'zolardagi sezuvçi nerv uçlaridan kelgan signallarning markaziy nerv tizimi tomonidan qabul qilinişiIntroduksiya · Introduksiya — ösimlik tur va navlarini tabiiy arealidan taşqaridagi hududlarga köçirişIntroduksiya (musiqa) · Introduksiya (musiqa) — opera, balet, simfoniya kabi asarlarning muqaddimasiIntroskopiya · Introskopiya — noşaffof jismlar içidagi tuzilma va jarayonlarni maxsus nurlar yordamida körib kuzatişIntuitsiya · Intuitsiya — haqiqatni isbotsiz, bevosita fahm-farosat bilan anglab oliş qobiliyatiInvariant · Invariant — matematik obyektning muayyan almaştirişlarida özgarmay qoladigan miqdorInvestitsiya · Investitsiya — foyda oliş maqsadida iqtisodiyotga uzoq muddatli kapital kiritişIppologiya · Ilm sohasi · Ippologiya — otlar haqidagi fanIqlim boniteti · Iqlim boniteti — iqlimning qişloq xöjaligi ekinlari uçun qulaylik darajasini baholaşIqtibos · Iqtibos — biror asardan sözma-söz köçirib olingan parça, sitataiqtisodçi · Kasb · Iqtisodçi — iqtisodiyot sohasi bilan şuğullanuvçi mutaxassis va amaliyotçi, iqtisodiy nazariya va siyosat bilan işlaydi.Iqtisodiy taraqqiyot modeli · Iqtisodiy taraqqiyot modeli — mamlakat iqtisodiyotini taşkil etiş va rivojlantiriş strategiyasi va tamoyillari majmuiIqto · Iqto — örta asrlarda Şarq mamlakatlarida hukmdor xizmat evaziga in'om qilgan yer mulkiIrland tili · Til · Irland tili — hind-yevropa tillar oilasiga mansub kelt tillaridan biri, Irlandiya aholisining an'anaviy tili; Irlandiyaning davlat tili.işbilarmon · Kasb · Işbilarmon — xususiy sektordagi kompaniyaga asos solgan, unga egalik qiluvçi yoki unda uluşga ega bölgan, tijorat yoki sanoat faoliyati bilan şuğullanuvçi şaxs.Island tili · Til · Island tili — xind-yevropa tillari oilasining german tillariga mansub ğarbiy skandinav tili, Islandiyaning davlat tili.Işonçli vakil · Işonçli vakil — nomzod yoki şaxs nomidan qonuniy vakolat bilan iş yurituvçi vakilIspan tili · Til · Ispan tili — hind-yevropa tillari oilasining roman tillari guruhiga mansub, Kastiliya qirolligida şakllangan va dunyoda keng tarqalgan til.Isteriya · Isteriya — nevrozlar guruhiga kiruvçi asabiy-ruhiy kasallikIstisqo · Istisqo — organizm böşliqlari va töqimalarida suyuqlik töplanişiItalyan tili · Til · Italyan tili — hind-yevropa tillar oilasiga mansub roman tili; Italiya, San-Marino, Şveysariya va Vatikanda rasmiy til sifatida qöllanadi.Ivrit · Til · Ivrit — Afro-Osiyo oilasining semit tillaridan biri, Isroilning davlat tili; qadimgi şakli yahudiylikning an'anaviy diniy tili.Ixtiologiya · Ilm sohasi · Ixtiologiya — baliqlarning tuzilişi, hayoti, tarqalişi va sistematikasini örganadigan zoologiya bölimiIxtiroçi · Kasb · Ixtiroçi — yangi, ilgari mavjud bölmagan narsani yaratadigan yoki kaşf etadigan şaxs; ixtiro muallifi.Iyerarxiya · Iyerarxiya — butunning qismlari yoki elementlarining yuqoridan quyiga tomon tartib bilan joylaşuviIzolyator · Izolyator — tibbiyotda yuqumli bemorlar alohida saqlanadigan xona, texnikada elektr tokini ötkazmaydigan qurilmaIzolyatsiya (biologiya) · Izolyatsiya (biologiya) — organizmlarning erkin çatişuviga tösqinlik qiluvçi tösiqlar paydo bölişi, evolyutsiya omillaridan biriJaloyirlar · Jaloyirlar — örta asrlarda Movarounnahrga köçib kelgan turkiy qabilalar birlaşmasiJam (musiqa) · Jam (musiqa) — ötmiş Şarq musiqa ilmida jinslar majmuasidan hosil böladigan murakkab lad tuzilmalarining umumiy nomiJamaican Patois · Til · Jamaican Patois — inglizça asosdagi kreol tili, Yamaykada köpçilik aholining ona tili; Yamayka diasporasida ham qöllanadi.Janr · Janr — san'at turlari içida tarixan şakllangan, şakl va mazmun birligiga ega asarlar turiJarib · Jarib — Şarq mamlakatlarida qöllanilgan yuza, hajm va oğirlik ölçov birligiJaz · Janr · Jaz — 19-asr oxiri — 20-asr boşida Nyu-Orleanda afroamerikaliklar ijodida yuzaga kelgan musiqa turiJihod · Jihod — islomda din yölidagi kuraş tuşunçasiJirobus · Jirobus — maxovikda töplangan kinetik energiya hisobiga harakatlanadigan relssiz transport vositasiJizya · Jizya — musulmon davlatlarida musulmon bölmagan fuqarolardan olingan jon soliğiJohiliya · Johiliya — arablar tarixining islomdan oldingi davriga berilgan nomJome masjid · Jome masjid — şahar yoki katta hududning juma va hayit namozlari öqiladigan asosiy masjidiJurnal · Jurnal — muayyan muddatlarda çiqib turadigan bosma davriy naşrjurnalist · Kasb · Jurnalist — axborot yiğiş, qayta işlaş va auditoriyaga yetkaziş bilan şuğullanib, ommaviy axborot vositalarini axborot bilan ta'minlaydigan kasb egasi.Kabira · Kabira — islomda eng katta va oğir gunohKabisa yil · Kabisa yil — oddiy yildan bir kun ortiq, 366 kunlik kalendar yilKadrlar · Kadrlar — taşkilot va korxonalardagi malakali xodimlarning asosiy tarkibiKalanga · Til · Kalanga — Botsvana va Zimbabveda kalanga xalqi sözlaşadigan bantu tili, Şona guruhining ğarbiy tarmoğiga kiradi.Kallyus · Kallyus — ösimlikning şikastlangan joyida hosil böladigan töqimaKaloriya · Kaloriya — issiqlik miqdorining SI tizimiga kirmaydigan ölçov birligiKaltaminor madaniyati · Kaltaminor madaniyati — Özbekistonda neolit davriga oid birinçi topilgan arxeologik madaniyatKanakanavu · Til · Kanakanavu — Tayvanning mahalliy kanakanavu xalqi sözlaşadigan, yöqolib borayotgan janubiy tsou tillaridan biri.Kapella · Kapella — kiçik ibodatxona; xor jamoasi; ayrim orkestrlar nomiKapillyar suv · Kapillyar suv — toğ jinslari zarralari orasidagi mayda böşliq va yoriqlarda sirt taranglik kuçi bilan uşlanib turadigan suvKapital · Kapital — egasiga daromad keltiradigan vositalar va mablağlar majmuiKaptaj · Kaptaj — yer osti suvlarini oçib, yer yuzasiga çiqariş va ulardan foydalaniş uçun muhandislik tadbirlariKarantin · Karantin — xavfli yuqumli kasalliklar tarqalişini çeklaşga qaratilgan ma'muriy va sanitariya tadbirlari majmuiKarbonatlar · Karbonatlar — karbonat kislota tuzlariKardioskleroz · Kardioskleroz — yurak muskulining biriktiruvçi töqima bilan almaşinişiKarikatura · Karikatura — kulgili va börttirilgan tasvir orqali tanqid qiluvçi tasviriy san'at turiKarromiylar · Din va maktab · Karromiylar — 9—13-asrlarda xalifalikning şarqiy viloyatlarida tarqalgan ilohiyot oqimiKarst · Karst — eruvçan toğ jinslarining suvda erişidan hosil böladigan hodisa va relyef şakllariKartel · Kartel — işlab çiqaruvçilarning narx, hajm va bozorlarni kelişib oluvçi monopolistik birlaşmasi şakliKaryer · Karyer — foydali qazilmalarni oçiq usulda qazib oladigan korxona va şu usulda hosil bölgan çuqurliklar majmuiKaşmiriylar · Kaşmiriylar — asosan Hindistonning Jammu va Kaşmir hududida yaşovçi, kaşmiriy tilida sözlaşuvçi xalqKassonke · TilKaşta · Janr · Kaşta — igna bilan tikib tuşirilgan gul va naqşlardan iborat amaliy bezak san'ati turiKatakomba madaniyati · Katakomba madaniyati — Qora dengizning şimoliy sohillari va Quyi Volgada tarqalgan jez davri arxeologik madaniyatiKatalan tili · Til · Katalan tili — roman tillariga mansub til; Ispaniya, Andorra, Fransiya va Italiyaning ayrim hududlarida tarqalgan, Andorraning yagona rasmiy tili.Katapulta · Katapulta — qadimda qamal va janglarda işlatilgan uloqtiriş maşinasiKatarakta · Katarakta — köz gavharining xiralanişi bilan keçadigan kasallikKatastrofizm · Katastrofizm — Yer tarixini davriy global halokatlar bilan tuşuntiruvçi geologik ta'limotKategoriyalar (falsafa) · Kategoriyalar (falsafa) — voqelik va bilişning eng umumiy xususiyat va munosabatlarini aks ettiruvçi asosiy tuşunçalarKatolitsizm · Din va maktab · Katolitsizm — xristianlikdagi asosiy oqimlardan biriKatta aşula · Janr · Katta aşula — Farğona vodiysiga xos, çolğusiz patnis uşlab ijro etiladigan özbek an'anaviy aşula yöliKavalan · Til · Kavalan — Tayvanning şimoli-şarqiy qirğoqlarida Kavalan xalqi gapirgan, ölim arafasidagi Avstroneziya oilasiga mansub til.Kenagas · Kenagas — özbek xalqi tarkibiga kirgan qabilalardan biriKeramika · Keramika — gil yoki anorganik moddalarni yuqori haroratda pişirib olinadigan nometall materiallar va buyumlarKerayit · Kerayit — qadimgi turkiy-möğul qabilasi, keyinçalik özbek uruğlaridan biriKibernetika · Ilm sohasi · Maşinalar, tirik organizmlar va jamiyatda axborotni qabul qiliş, uzatiş va undan boşqarişda foydalanişning umumiy qonuniyatlarini örganuvçi fan.Kikboksing · Kikboksing — qöl va oyoq zarbalari qöllanadigan, ringda yoki tatamida ötkaziladigan yakkakuraş sport turiKimmeriy burmalanişi · Kimmeriy burmalanişi — mezozoy erasidagi burmalaniş va toğ hosil böliş jarayonlarining asosiy davriKimyo · Ilm sohasi · Moddalar, ularning tarkibi va özgarişlarini örganadigan fan.kimyogar · Kasb · Kimyogar — kimyo fanini örganuvçi, moddaning tarkibi va xossalarini tadqiq etuvçi mutaxassis va olim.Kimyoviy kinetika · Kimyoviy kinetika — kimyoviy reaksiyalarning tezligi va mexanizmini örganadigan fizik kimyo bölimiKinematika · Kinematika — jismlar harakatini kuçlarni hisobga olmay geometrik jihatdan örganadigan mexanika bölimiKinmen dialect · Tilkinoaktyor · Kasb · Kinoaktyor — kinofilmlarda rol ijro etib, sahna obrazlarini yaratuvçi aktyorlik kasbi vakili.Kinologiya · Ilm sohasi · Kinologiya — itlarning zotlari, biologiyasi, tarbiyasi va ulardan foydalanişni örganadigan fankinooperator · Kasb · Kinooperator — kinokamera yordamida film suratga oladigan va filmning tasviriy körinişi uçun javob beradigan kinematograf kasbi.kinoprodyuser · Kasb · Kinoprodyuser — film yaratilişini ğoyaviy-badiiy, taşkiliy va moliyaviy jihatdan nazorat qiluvçi kasb egasi.kinorejissyor · Kasb · Kinorejissyor — kino san'atidagi asosiy kasblardan biri, film yaratiliş jarayonini boşqaruvçi ijodiy iştirokçi.Kinyarwanda · Til · Kinyarwanda — Ruanda xalqining bantu tillari guruhiga mansub tili, Ruandaning rasmiy tili.Kirundi · Til · Kirundi (Ikirundi, Rundi) — Burundining milliy tili, bantu tillaridan biri; kinyarvanda tili bilan özaro tuşunarli.Klassitsizm · Klassitsizm — antik san'atga taqlid asosida şakllangan adabiyot va san'atdagi uslub va yönalişKlimaks · Klimaks — jinsiy bezlar faoliyati susayib, organizm keksalikka ötadigan fiziologik davrKlizma · Klizma — davolaş maqsadida töğri içakka suyuqlik yuboriş muolajasiKlounada · Janr · Klounada — komik obrazlar yaratişga asoslangan sirk janriKoagulyatsiya · Koagulyatsiya — dispers sistemalarda zarraçalarning birlaşib yiriklaşgan agregatlar hosil qilişiKod · Kod — axborotni ifodalovçi şartli belgilar tizimiKofermentlar · Kofermentlar — fermentlar tarkibiga kiradigan oqsil bölmagan quyi molekulali organik moddalarKoks · Koks — yoqilğilarni havosiz qizdirib olinadigan uglerodli qattiq yoqilğiKoksit · Koksit — çanoq-son böğimining yalliğlaniş kasalligiKökyötal · Kökyötal — böğilib yötal tutişi bilan keçadigan, asosan bolalarda uçraydigan ötkir yuqumli kasallikKöl yotqiziqlari · Köl yotqiziqlari — köllar tubida hosil bölgan mexanik, kimyoviy va organik çökindilarKolit · Kolit — yöğon içakning yalliğlanişiKollaps · Kollaps — qon bosimining keskin tuşişi bilan keçadigan ötkir qon tomir yetişmovçiligiKolloid eritmalar · Kolloid eritmalar — zarraçalari 1 nanometrdan 100 nanometrgaça ölçamli yuqori dispers sistemalarKolloidlar · Kolloidlar — dispers faza zarralari 1–100 nanometr ölçamda bölgan dispers sistemalarKoloratura · Koloratura — vokal san'atidagi murakkab virtuoz ohang bezaklariKolorit · Kolorit — tasviriy san'at asaridagi ranglarning özaro mutanosibligi va uyğunligiKölşunoslik · Ilm sohasi · Kölşunoslik — gidrologiyaning köllarni örganadigan sohasiKomediya · Janr · Komediya — kulgili voqealar, mutoyiba va satira unsurlari orqali ifodalanadigan san'at va drama janri.Kommunal xöjalik · Kommunal xöjalik — aholi punktlari aholisiga xizmat körsatuvçi korxona va xizmatlar majmuiKommunikatsiya · Kommunikatsiya — axborot almaşiş jarayoni; aloqa yöllari va vositalariKommunizm · Kommunizm — xususiy mulkni inkor qilib, umumiy mulkçilikka asoslangan jamiyat haqidagi ta'limotlar va mafkuraKommutatsiya · Kommutatsiya — elektr zanjirlari qismlarini maxsus qurilmalar yordamida almaşlab ulaşKomplement · Komplement — qondagi tabiiy immunitet omili bölgan özaro ta'sirlaşuvçi oqsillar majmuiKompot · Kompot — qoqi yoki höl mevadan tayyorlanadigan içimlik va meva konservasikompozitor · Kasb · Kompozitor — musiqa asarlari muallifi, musiqa ijodkori bölgan kasb egasi.Kompress · Kompress — davolaş maqsadida qöyiladigan issiq, sovuq yoki dorili boylamKompyuter · Kompyuter — oldindan berilgan dastur böyiça işlaydigan avtomatik hisoblaş qurilmasiKondensatsiya · Kondensatsiya — gazsimon moddaning sovişi yoki siqilişi natijasida suyuq yoki qattiq holatga ötişiKonfet · Konfet — şakar qiyomi asosida turli qöşimçalar bilan tayyorlanadigan qandolat mahsulotiKonflikt · Konflikt — qarşi tomonlar töqnaşuvi, adabiyot va san'atda esa badiiy asar asosida yotgan ziddiyatKonsert · Konsert — san'atkorlarning oldindan e'lon qilingan dastur asosidagi ommaviy çiqişi; musiqiy asar turiKonservatsiya biologiyasi · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: tabiatni muhofaza qilişni örganadi.Konstitutsiya · Konstitutsiya — davlat tuzilişi, hokimiyat tizimi va fuqarolar huquqlarini belgilovçi davlatning asosiy qonuniKonstitutsiyaviy monarxiya · Konstitutsiyaviy monarxiya — monarx hokimiyati konstitutsiya bilan çeklangan, parlament va mustaqil sudlar mavjud bölgan monarxiya şakli.Konstruktivizm · Konstruktivizm — 20-asrning 20-yillarida san'at, me'morlik va adabiyotda vujudga kelgan oqimKonsul · Konsul — qadimgi Rimdagi oliy mansabdor va hozirgi davrda çet eldagi davlat vakiliKontinental yotqiziqlar · Kontinental yotqiziqlar — quruqlikda — toğ yon bağirlari, daryo, köl va çöllarda hosil bölgan yotqiziqlarKontraktatsiya şartnomasi · Kontraktatsiya şartnomasi — qişloq xöjaligi mahsulotini yetiştiruvçi va tayyorlovçi örtasida tuziladigan oldi-sotdi şartnomasi turiKontraktura · Kontraktura — böğim harakatining vaqtinça yoki butunlay çeklanişiKontrastlik · Kontrastlik — psixologiyada qarama-qarşi qözğatuvçilar ta'sirida tafovutlarning kuçayib idrok etilişiKontuziya · Kontuziya — zarba yoki portlaş tölqini ta'sirida organizmning umumiy şikastlanişiKonveksiya · Konveksiya — suyuqlik yoki gazda modda oqimi orqali issiqlikning köçişiKonyugatsiya · Konyugatsiya — ayrim organizmlarda ikki hujayra yoki individ örtasida irsiy material almaşinadigan jinsiy jarayonKoordinatalar · Koordinatalar — nuqtaning çiziq, tekislik, fazo yoki yuzadagi holatini aniqlovçi sonlarKöprik · Köprik — tösiq ustidan yöl ötkaziş uçun quriladigan muhandislik inşootiKorean Sign Language · Til · Koreys imo-işora tili — Janubiy Koreyada karlar jamoasi qöllaydigan, Yapon imo-işora tillari oilasiga kiritiladigan va rasmiy maqomga ega til.Koreys tili · Til · Koreys tili — koreyslarning tili, Şimoliy va Janubiy Koreyaning rasmiy tili; 81 million atrofida kişi sözlaşadi.Koriz · Koriz — yer osti suvlarini yiğib yer yuzasiga çiqaradigan yer osti inşootiKorrekt va nokorrekt masalalar · Korrekt va nokorrekt masalalar — yeçimining mavjudligi, yagonaligi va turğunligiga qarab ajratiladigan matematik masalalar sinflariKorrupsiya · Korrupsiya — mansabdor şaxsning öz vakolatlarini şaxsiy manfaat yölida suiiste'mol qilişiKortikosteroidlar · Kortikosteroidlar — buyrak usti bezlari pöstloq qavati işlab çiqaradigan steroid gormonlarKosibçilik · Kosibçilik — çarmdan oyoq kiyimi tikiş bilan şuğullanadigan hunarmandçilik sohasiKosmetika · Kosmetika — kişi qiyofasini xuşröylaştiriş tadbirlari va vositalari majmuiKosmik biologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: koinotdagi hayot va unga ta'sirni örganadi.Kosmopolitizm · Kosmopolitizm — «jahon fuqaroligi» ğoyasini ilgari suruvçi qaraşlar tizimiKoysan tillari · Til · Koysan tillari — Afrika janubi va Tanzaniyadagi, qisqiç undoşlari bilan ajraladigan, özaro qarindoşligi bahsli tillar guruhining şartli nomi.Krater · Krater — vulkan otilişi, meteorit urilişi yoki portlaş natijasida hosil bölgan toğorasimon botiqKraxmal · Kraxmal — ösimliklarda fotosintez natijasida hosil bölib töplanadigan asosiy zaxira uglevod (polisaxarid)Kreatsionizm · Kreatsionizm — tirik organizmlar turlari yaratuvçi tomonidan özgarmas holda yaratilgan degan ta'limotKredit · Kredit — pul, tovar yoki xizmatlarni foiz tölab qaytariş şarti bilan muayyan muddatga qarzga berişKreking · Kreking — neft va uning fraksiyalarini molekulalarni parçalab qayta işlaş jarayoniKreml · Kreml — qadimgi rus şaharlarining devor bilan öralgan markaziy qal'a qismiKriminalistika · Ilm sohasi · Kriminalistika — sud dalillarini yiğiş, qayd qiliş va tadqiq etiş usullarini işlab çiqadigan fanKriminologiya · Ilm sohasi · Kriminologiya — jinoyatçilik, uning sabablari va oldini oliş yöllari haqidagi fanKrio · Til · Krio — Syerra-Leonening inglizça asosdagi kreol tili, mamlakatda lingua franca sifatida qöllanadi.Kriofillar · Kriofillar — doimiy past haroratda yaşaşga moslaşgan organizmlarKristall · Kristall — atomlari, ionlari yoki molekulalari tartibli fazoviy panjara hosil qilgan qattiq jismKrossingover · Krossingover — gomologik xromosomalarning özaro qism almaşinuviKseroftalmiya · Kseroftalmiya — köz şilliq va mugöz pardalarining qurib qolişiKseromorfizm · Kseromorfizm — quruqlik ösimliklari — kserofitlarga xos morfologik va anatomik xususiyatlar majmuiKultivatsiya · Kultivatsiya — ekin qator oralari yoki haydalgan yerni ağdarmasdan yumşatişKumijiylar · Kumijiylar — Örta Osiyodagi qadimiy toğli Kumed viloyatida yaşagan qabilaKumulyatsiya · Kumulyatsiya — dori moddalarining organizmda töplanib ta'sir kuçining ortişiKurd tili · Til · Kurd tili — kurdlar tili, hindevropa tillari oilasining eroniy tillar guruhiga mansub; asosan Kurdistonda, Turkiya, Eron, Iroq va Suriyada tarqalgan.Kurort · Kurort — tabiiy şifobaxş vositalarga ega va ulardan davolaşda foydalaniladigan joyKutikula · Kutikula — hujayra yoki organ sirtini qoplab turuvçi himoya qavatiKvota · Kvota — umumiy işdagi hissa yoki iqtisodiy faoliyatda belgilanadigan miqdoriy çeklovKxmer tili · Til · Kxmer tili — Kambodjaning rasmiy tili, avstroosiyo tillar oilasiga mansub til; qöşni tillardan farqli ravişda tonli emas.Lad · Lad — musiqiy tovuşlarning tayanç tovuş atrofida özaro boğlaniş tizimilanguages of Guinea · Til · Gvineyada sözlaşiladigan tillar: rasmiy til fransuz tili, şuningdek, bir neçta milliy tillar va 39 dan ortiq mahalliy til.Laos tili · Til · Laos tili — Laosning rasmiy tili, tay tillari tarkibiga kiruvçi tonli va analitik til; adabiy şakli Vyentyan lahjasiga asoslangan.Laparoskopiya · Laparoskopiya — qorin devoridagi kiçik teşik orqali endoskop bilan qorin böşliği a'zolarini tekşiriş va operatsiya qiliş usuliLateks · Lateks — ösimliklarning sut naylaridagi sutsimon şiraLatiş tili · Til · Latiş tili — Latviyaning davlat tili, hind-yevropa oilasining şarqiy boltiq tillaridan biri; Yevropa Ittifoqining rasmiy tillaridan.Leksika · Leksika — tildagi barça söz va iboralar yiğindisi, tilning luğat tarkibiLeptomeningit · Leptomeningit — boş miya va orqa miya yumşoq pardalarining yalliğlanişiLianalar · Lianalar — boşqa ösimlik va tayançlarga çirmaşib ösadigan ösimliklar guruhiLibos (teatr) · Libos (teatr) — teatrda sahna obrazini yaratişda aktyorga kiydiriladigan kiyim va bezaklar, kostyumLiçinka · Liçinka — köp hayvonlarning tuxumdan çiqqandan keyingi mustaqil yaşaydigan rivojlaniş bosqiçiLiman suğoriş · Liman suğoriş — bahorgi qor va toşqin suvlarini limanlarda tutib, yerni bir marta bostirib suğoriş usuliLimfa · limfa tomirlari va tugunlarida aylanadigan rangsiz yoki oç sariq suyuqlikLinza · Linza — yoruğlik oqimi şaklini özgartiradigan, sferik sirtlar bilan çegaralangan şaffof jismLiofil va liofob kolloidlar · Liofil va liofob kolloidlar — dispersion muhiti suyuqlik bölgan, zarraçalarning muhit bilan boğlanişiga köra farqlanadigan dispers sistemalarLipidlar · Lipidlar — barça tirik hujayralar tarkibida böladigan yoğsimon moddalarLitogenez · Litogenez — çökindi toğ jinslarining hosil bölişi va özgarişidagi tabiiy jarayonlar majmuiLitologiya · Ilm sohasi · Litologiya — çökindi toğ jinslarini örganadigan fanLitsenziya · Litsenziya — muayyan faoliyat yoki ixtiro va texnik yangiliklardan foydalaniş uçun beriladigan rasmiy ruxsatnomaLitsey · Litsey — umumiy örta yoki örta maxsus ta'lim beradigan öquv yurti turiLitva tili · Til · Litva tili — litvalarning milliy tili, hind-yevropa tillari oilasining boltiq tillari guruhiga mansub, Litvaning rasmiy tili.Lizing · Lizing — maşina, uskuna va transport vositalari kabi mulkni uzoq muddatli ijaraga beriş şakliLogos · Logos — yunon falsafasida söz, aql va olamiy qonun ma'nolarini anglatuvçi tuşunçaLok (lak) · Lok (lak) — sirtga surtilganda qotib, yaltiroq qattiq parda hosil qiladigan moddaLotereya · Lotereya — maxsus biletlar sotiş orqali pul mablağlari yiğiş va bir qismini yutuq sifatida taqsimlaş şakliLotin alifbosi · Lotin alifbosi — Qadimgi Rimda yunon yozuvi asosida paydo bölgan harfiy yozuvLotin tili · Til · Lotin tili — hind-yevropa tillari oilasining italik tarmoğiga mansub qadimiy til; Rim va Rim imperiyasining tili, hozir Vatikanning rasmiy tillaridan biri.luğat · Janr · Luğat — sözlar yoki tuşunçalar muayyan tartibda joylaştirilib, ularning ma'nosi, kelib çiqişi, tarjimasi kabi ma'lumotlar berilgan kitob.Luxembourgish · Til · Luxembourgish — asosan Lyuksemburgda sözlaşiladigan, örta nemis (mozel-frank) guruhiga mansub ğarbiy german tili; taxminan 400 ming sözlaşuvçisi bor.Lyoss · Lyoss — kontinental iqlimda hosil bölgan mayda zarrali ğovak çökindi toğ jinsiLyossimon yotqiziqlar · Lyossimon yotqiziqlar — lyossga öxşaş mayda zarrali böş çökindi toğ jinslariLyuminessensiya · Lyuminessensiya — moddalarning issiqlik nurlanişidan ortiq bölgan va uzoqroq davom etadigan «sovuq» nurlanişiMadhiya · Janr · Madhiya — biror şaxs, voqea yoki narsani maqtaşga bağişlangan asar; davlat gimniMafkura · Mafkura — ijtimoiy guruh, millat yoki davlat manfaatlari va maqsadlarini ifodalovçi qaraşlar tizimiMagmatik toğ jinslari · Magmatik toğ jinslari — magmaning Yer pöstida yoki yer yuzasida sovuşi va kristallanişidan hosil bölgan toğ jinslariMahalliy byudjetlar · Mahalliy byudjetlar — davlat byudjetining viloyat, tuman va şaharlarga tegişli qismiMakedon tili · Til · Makedon tili — hind-yevropa tillar oilasining janubiy slavyan tillaridan biri, Şimoliy Makedoniyaning rasmiy tili.Malagasi tili · Til · Malagasi tili — avstronez tillari oilasiga mansub, Madagaskarda keng tarqalgan va Afrikadagi yagona avstronez til.Malay tili · Til · Malay tili — avstroneziya tillar oilasiga mansub, Malayziya, Bruney, Singapur va Indoneziyada qöllanadigan köp markazli til.Maldivian · Til · Maldivian (divehi) — Maldiv orollarining rasmiy tili, hind-arya tillariga mansub; Minikoy orolida ham sözlaşiladi.Malik · Kasb · Malik — arab tilidagi «ega, hukmron» ma'nosidagi monarxiya unvoni; podşoh, qabila boşliği va ayrim davlatlarda yuqori harbiy unvon.Malinke · Til · Malinke (maninka) — Ğarbiy Afrikada tarqalgan, mande tillari oilasiga mansub bir-biriga yaqin til va lahjalar guruhi.Maltese · Til · Maltese (malti) — Maltada davlat tillaridan biri, Yevropa Ittifoqining rasmiy tili; lotin yozuvida yoziladigan yagona semit tili.Mamluklar · Mamluklar — Misrda ayyubiylar qöşinini taşkil qilgan va keyin hokimiyatni egallagan turkiy va kavkaz kelib çiqişli harbiy qullarManba (daryo) · Manba (daryo) — daryoning boşlanadigan, suv oladigan joyiMansur (musiqa) · Mansur (musiqa) — Xorazm maqomlarining çolğu bölimi nomiManyerizm · Manyerizm — 16-asr Yevropa san'atidagi badiiy oqimManzara · Janr · Manzara — tabiat körinişini aks ettiradigan tasviriy san'at janri, peyzajMaori tili · Til · Maori tili — avstronez tillari oilasiga kiruvçi polinez til, Yangi Zelandiyaning mahalliy maori xalqi tili va rasmiy tillaridan biri.Maqom · Maqom — Şarq musiqasidagi lad tizimi va turkumli çolğu-aşula asarlarini anglatuvçi asosiy tuşunçaMarjinalizm · Marjinalizm — iqtisodiy hodisalarni çegaraviy kattaliklar tahlili asosida örganuvçi iqtisodiy nazariya yönalişiMarjon (taqinçoq) · Marjon (taqinçoq) — munçoq va bezak toşlarni ipga tizib yasaladigan, böyinga taqiladigan ayollar taqinçoğiMarkşeyderiya · Ilm sohasi · Markşeyderiya — konçilikda yer osti va usti ölçaşlari hamda foydali qazilma joylaşuvini örganadigan fan va texnika tarmoğiMarmar · Marmar — ohaktoş yoki dolomitning qayta kristallanişidan hosil bölgan toğ jinsiMarşal · Kasb · Marşal — köpgina armiyalardagi oliy harbiy unvon, şuningdek saroy, huquq-tartibot va marosim sohalaridagi lavozim va unvonlar nomi.Marşall tili · Til · Marşall orollarining rasmiy tili, Ebon nomi bilan ham tanilgan mikroneziya tili; öz nomi Kajin Majōl.Masjid · Masjid — musulmonlar jamoa bölib namoz öqiydigan ibodatxonaMaska · Maska — niqob; yuz quymasi; tibbiyot, kosmetika va sportda yuzga qöyiladigan moslamaMasnaviy · Janr · Masnaviy — har bir baytining misralari özaro qofiyadoş bölib, qofiyasi baytdan baytga yangilanib boradigan şe'riy şakl va janr.Massa (fizika) · Massa (fizika) — jismning inertlik va gravitatsion xususiyatlarini ifodalovçi fizik kattalikMassagetlar · Massagetlar — miloddan avvalgi 8–4-asrlarda Kaspiy va Orol böylari, Amudaryo va Sirdaryo quyi oqimida yaşagan köçmançi qabilalarMassaj · Massaj — tana yoki a'zolarga qöl yoki asbob bilan mexanik ta'sir körsatib davolaş usuliMasxarabozlik · Masxarabozlik — özbek an'anaviy kulgi teatrimatematik · Kasb · Matematik — matematika sohasida işlaydigan, odatda matematik masalalarni yeçadigan mutaxassis va olim; kasb.Materializm · Materializm — moddiy olamning ongga boğliq bölmagan holda mavjudligi va birlamçiligini ta'kidlovçi falsafiy ta'limotMateriya · Materiya — fizikada massaga ega va fazoda joy oluvçi narsa, falsafada esa borliqning moddiy şaklini ifodalovçi umumiy tuşunça.Matritsa · Matritsa — metallarga bosim bilan işlov beriş ştampining iş qismi yoki matbaada harf tasviri tuşirilgan qolipMatsu dialect · Til · Matsu dialekti — Tayvanga qaraşli Matsu orollarida sözlaşiladigan, Şarqiy Min tiliga mansub Fuzhou lahjasining şevasi.Mavzu · Mavzu — asar, nutq yoki tadqiqotning asosiy mazmuni va tasvir obyektiMayin şörxok · Mayin şörxok — şörxok yuzasidagi tuz kristallari va tuproq zarraçalaridan iborat çangsimon massaMazhab · Din va maktab · Mazhab — islomdagi diniy-huquqiy yönalişlar, fiqh maktablariMe'morlik orderlari · Me'morlik orderlari — ustun-tösinli qurilmalarda qismlarning özaro muvofiqligi va badiiy tizimiMebel · Mebel — xona va jamoat joylarini jihozlaş uçun buyumlarMediatorlar · Mediatorlar — nerv qözğalişini kimyoviy yöl bilan uzatuvçi fiziologik faol moddalarMehnat şartnomasi · Mehnat şartnomasi — xodim bilan iş beruvçi örtasida haq evaziga iş bajariş haqidagi kelişuvMelaninlar · Melaninlar — odam, hayvon va ösimlik töqimalaridagi töq jigarrang va qora pigmentlarMelioratsiya · Melioratsiya — yerlarning unumdorligini tubdan yaxşilaşga qaratilgan taşkiliy-xöjalik, muhandislik va agrotexnik tadbirlar majmuiMelizmlar · Melizmlar — kuyni bezaydigan qöşimça tovuşlar va ohang bezaklariMelxior · Melxior — misning nikel, temir va marganets bilan qotişmasiMemorial inşootlar · Memorial inşootlar — atoqli arboblar, qahramonlar va tarixiy voqealar xotirasiga barpo etilgan me'moriy-badiiy inşootlarMemuar · Janr · Memuar — voqealar iştirokçisi yoki guvohining ötmiş haqidagi xotira asari, esdalikMenejer (futbol) · Kasb · Menejer — assotsiatsiya futbolida klub yoki terma jamoani boşqaradigan şaxs; lavozim asosan Britaniya orollarida qöllanadi.Menejment · Ilm sohasi · Menejment — boşqariş faoliyati va boşqariş haqidagi fanMeningit · Meningit — boş miya va orqa miya pardalarining yalliğlanişiMerkantilizm · Merkantilizm — boylikni pul va qimmatbaho metallar bilan ölçab, davlatning iqtisodiyotga faol aralaşuvini yoqlagan iqtisodiy ta'limot va siyosatMetabolizm · Metabolizm — hujayralarda keçadigan fermentativ reaksiyalar majmui, moddalar almaşinuviMetafizika · Ilm sohasi · Metafizika — borliqning sezgidan taşqaridagi tamoyillari va umumiy asoslari haqidagi falsafiy ta'limotMetallurgiya · Ilm sohasi · Metallurgiya — rudalardan metall ajratib oliş va qotişmalarga kerakli xossalar beriş haqidagi fan va sanoat tarmoğiMetamikt minerallar · Metamikt minerallar — vaqt ötişi bilan kristallik tuzilişi yemirilib amorf holatga ötadigan minerallar guruhiMetamorfizm · Metamorfizm — toğ jinslarining harorat, bosim va eritmalar ta'sirida özgariş jarayoniMetamorfogen konlar · Metamorfogen konlar — toğ jinslari metamorfizmi jarayonida hosil bölgan foydali qazilma konlariMetamorfoz · Metamorfoz — hayvonlarning individual rivojlanişida tuzilişining tubdan özgarişiMetasomatizm · Metasomatizm — toğ jinsidagi ayrim minerallarning boşqa minerallar bilan almaşiniş hodisasiMeteorlar · Meteorlar — kosmik zarralarning Yer atmosferasiga katta tezlikda kirib yonişidan hosil böladigan çaqnaşlarMeteorologiya · Ilm sohasi · Meteorologiya — Yer atmosferasi va unda sodir böladigan fizik jarayonlarni örganadigan fanMetod · Metod — voqelikni amaliy va nazariy örganiş, biliş uçun qöllanadigan usullar majmuasiMetrologiya · Ilm sohasi · Metrologiya — ölçovlar, ularning bir xilligini va aniqligini ta'minlaş usullari haqidagi fanMetropoliten · Metropoliten — köp yölovçi taşiydigan relsli tezyurar şahar elektr transportiMetsenat · Kasb · Metsenat — ilm-fan, san'at, soğliqni saqlaş va ta'lim sohalariga yoki alohida şaxslarga ixtiyoriy va beğaraz moliyaviy yordam körsatuvçi şaxs.Mexanika · Ilm sohasi · Mexanika — jismlarning kuç ta'sirida harakatlanişi va muvozanatini örganadigan fanMexanizm · Mexanizm — bir jism harakatini boşqa jismlarning ma'lum harakatiga aylantiradigan qurilmaMeyoz · Meyoz — xromosomalar soni ikki marta kamayadigan hujayra yadrosi bölinişiMezozoy burmalanişi · Mezozoy burmalanişi — mezozoy erasida kuçaygan toğ hosil böliş, tektonik va magmatik faollik davrlarime'mor · Kasb · Me'mor (arxitektor) — binolar va inşootlarni loyihalovçi hamda ularning qurilişini nazorat qiluvçi mutaxassis.Mif · Mif — qadimgi odamning olam, tabiat, ilohlar va qahramonlar haqidagi ibtidoiy tasavvurlarini ifodalovçi rivoyatMigratsiya · Migratsiya — aholi, hayvonlar, kimyoviy elementlar yoki kapitalning bir joydan boşqasiga köçişiMikologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: zamburuğlarni örganadi.Mikrobiologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: mikroorganizmlarni örganadi.Mikroiqtisodiyot · Ilm sohasi · Mikroiqtisodiyot — alohida xöjalik subyektlari örtasidagi iqtisodiy munosabatlarni örganadigan iqtisodiy nazariya bölimiMilya · Milya — Xalqaro birliklar tizimiga kirmagan uzunlik ölçovi birligiMineral · Mineral — tabiiy fizik-kimyoviy jarayonlarda hosil bölgan, tarkibi va xossalari bir xil tabiiy jismMiniatyura · Janr · Miniatyura — nafis usulda işlangan kiçik hajmli tasviriy san'at asari, xususan kitob rasmiMinora · Minora — balandligi enidan ança katta bölgan, yuqoriga ingiçkalaşib boruvçi inşootMinyanka · Til · Minyanka — Malining janubi-şarqida tarqalgan, senufo tillarining şimoliy guruhiga mansub til.Miokardit · Miokardit — yurak muskulining yalliğlanişiMissionerlik · Kasb · Missionerlik — diniy guruh vakilining öz e'tiqodini tarğib qiliş yoki xizmatlar körsatiş uçun yuborilişi bilan boğliq faoliyat turi.Mitoz · Mitoz — eukariot hujayralarning bölinib köpayiş usuliMizansahna · Mizansahna — spektakl davomida aktyorlarning sahnada joylaşişi va harakatlanişi tartibiMobilizm · Mobilizm — litosfera bölaklarining katta gorizontal siljişi haqidagi geologik konsepsiyaModallik · Modallik — fikrning voqelikka munosabatini va sözlovçining baholaşini ifodalovçi funksional-semantik kategoriyamodel · Kasb · Model — tovarlarni, ayniqsa kiyimlarni, reklama qiliş uçun namoyiş etuvçi yoki rassom uçun natura bölib xizmat qiluvçi şaxs kasbi.Modern · Janr · Modern — 19-asr oxiri — 20-asr boşidagi Yevropa va Amerika san'atidagi badiiy uslubModern Greek · Til · Zamonaviy davrda qöllanadigan yunon tilining barça şevalari va rasmiy standart şaklini birlaştiruvçi umumiy nom; Yunoniston va Kipr rasmiy tili.Modul · Modul — me'morlik va qurilişda ölçamlar nisbatini belgilaş uçun asos qilib olingan ölçov birligi; boşqa fanlarda ham qöllanadigan atamaModulyatsiya · Modulyatsiya — fizik jarayonni ifodalovçi kattalikning taşqi ta'sir ostida muayyan qonun böyiça özgarişiMohiyat va hodisa · Mohiyat va hodisa — narsaning içki mazmuni va uning taşqi namoyon bölişini ifodalovçi falsafiy tuşunçalarMolekula · Molekula — moddaning barça kimyoviy xossalarini saqlaydigan eng kiçik zarraçasiMolekulyar biologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: DNK, RNK, oqsillarni örganadi.Monarx · Kasb · Monarx — davlatning yakka hukmdori, odatda meros yoki saylov orqali hokimiyatga keladigan davlat boşliği.Monarxiya · Monarxiya — davlat boşliği monarx bölgan davlat boşqaruvi şaklimonax · Kasb · Monax (rohib) — diniy jamoa a'zosi bölib, tarki dunyo qilib, zohidona hayot keçiradigan şaxs; buddizm, xristianlik, jaynizm va boşqa dinlarda uçraydi.Monetarizm · Monetarizm — muomaladagi pul miqdorini iqtisodiyotni boşqarişning asosiy omili deb biluvçi iqtisodiy nazariyaMongol tili · Til · Mongol tili — mongol tillari oilasining asosiy tili, Mongoliyaning rasmiy tili; xalxa lahjasi asosida rivojlangan.Monitoring · Monitoring — biror hodisa yoki jarayon holatini muntazam kuzatiş, baholaş va istiqbolini belgilaşMonopoliya · Monopoliya — iqtisodiyotning biror sohasida yagona sotuvçining tanho hukmronligiMontenegrin · Til · Montenegrin (çernogor tili) — Çernogoriyada rasmiy til, serb-xorvat tilining ştokav lahjasiga asoslangan standart varianti.Mooré · Til · Mooré — Burkina-Fasoda mossi xalqi orasida tarqalgan, Gur tillari oilasining Oti–Volta şoxiga mansub, uşbu davlatning rasmiy tillaridan biri.Morfologiya (tilşunoslik) · Ilm sohasi · Morfologiya (tilşunoslik) — tilşunoslikning söz şakllari va söz turkumlarini örganadigan bölimiMoro (xalqlar) · Moro (xalqlar) — Filippin janubida yaşovçi musulmon xalqlar guruhiMoy · Moy — glitserin va yoğ kislotalarining murakkab efirlaridan iborat lipidlarMozaika · Mozaika — mayda rangli bölaklardan terib işlanadigan tasvir yoki naqşMu'taziliylar · Din va maktab · Mu'taziliylar — 8-asr örtalarida Arab xalifaligida vujudga kelgan, aqlga tayangan islom ilohiyot oqimimuallif · Kasb · Muallif (avtor) — badiiy, ilmiy yoki publitsistik asar, loyiha, ixtiro va boşqa mahsulotlarni yaratuvçi şaxs; kasb va huquqiy maqom.muftiy · Kasb · Muftiy — musulmonlarda diniy-huquqiy masalalar böyiça fatvo beruvçi, şariatni talqin qilişga vakolatli yuqori martabali ruhoniy va huquqşunos.Muhaddis · Kasb · Muhaddis — hadislarni töplaş, saralaş, sanadini tekşiriş va şarhlaş bilan şuğullanuvçi islom olimi.muhandis · Kasb · Muhandis — texnikaning muayyan sohasiga ixtisoslaşgan, oliy texnik ma'lumotli mutaxassis kasbi.Muhandislik · Ilm sohasi · Texnik tizimlarni loyihalaş va yaratişni örganadigan fan.Muhr · Muhr — şaxs yoki taşkilot nomi aks etgan, hujjatlarga iz tuşiriş uçun işlatiladigan bosma asbobMujohid · Kasb · Mujohid — islom dinida jihodda, ya'ni e'tiqod yölidagi kuraşda iştirok etuvçi şaxs; atama tarixan turli ma'nolarda qöllangan.Mujtahid · Kasb · Mujtahid — islomda ijtihod huquqiga ega, mustaqil ravişda diniy-huquqiy masalalar böyiça hukm çiqara oladigan diniy huquqşunos (faqih).Multiplikator · Multiplikator — iqtisodiyotdagi moliyaviy oqimlar körsatkiçlari örtasidagi boğlanişni ifodalovçi körsatkiçMultiplikatsion film · Janr · Multiplikatsion film — çizilgan yoki hajmiy obyektlar harakatini kadrma-kadr suratga oliş yöli bilan yaratiladigan kino san'ati turiMunajjimlik · Munajjimlik — osmon yoritqiçlarining vaziyatiga qarab taqdirni başorat qiliş ta'limoti, astrologiyaMuqallid · Janr · Muqallid — özbek an'anaviy teatrining taqlidga asoslangan janri va uning ijroçisiMuqarnas · Muqarnas — ravoqli kosaçalarning ustma-ust joylaşuvidan hosil böladigan me'moriy bezak turiMuqova · Muqova — kitob, jurnal va albomni biriktirib turuvçi ustki qismMurşid · Kasb · Murşid — tasavvufda tariqat odoblaridan saboq beruvçi ruhiy yölboşçi, pir, şayx va ustoz.Musallas · Janr · Musallas — musammat şe'r şakllaridan biri, uç misrali bandlardan iborat şe'rmusiqaçi · Kasb · Musiqaçi — musiqa sohasi mutaxassisi: musiqa asarlarini yaratuvçi, boşqaruvçi yoki ijro etuvçi, musiqa bilan kasbiy şuğullanuvçi şaxs.Muskat · Muskat — muşk hidli uzum navlari guruhi va ulardan tayyorlanadigan desert vinoMuslim · Muslim — islom diniga e'tiqod qiluvçi kişi, musulmonMutlaq balandlik · Mutlaq balandlik — yer yuzasidagi nuqtaning dengiz sathidan hisoblangan tik balandligiMuvaşşah · Muvaşşah — misra yoki bayt boşidagi harflardan söz yoki ism hosil qilinadigan şe'riy san'at, akrostixMuxolifat · Muxolifat — rasmiy hukumat siyosatiga qarşi boşqaça siyosiy yöl tutgan kuçlar va ularning faoliyatiMuzey · Muzey — tarixiy, moddiy va ma'naviy yodgorliklarni töplaş, saqlaş, örganiş va tarğib qiliş bilan şuğullanuvçi muassasaNahuati tili · Til · Nahuati tili — Yuto-aztek oilasiga mansub, Markaziy Meksikada tarqalgan til yoki tillar guruhi; meşeklarning (atsteklarning) tili.Nambya · Til · Nambya — Zimbabve şimoli-ğarbida, asosan Hwange şahrida sözlaşiladigan bantu tili.Namoyon · Namoyon — atrofi hoşiya naqş bilan öralgan murakkab naqş kompozitsiyasiNamoz · Namoz — islomdagi beş rukndan biri bölgan kundalik ibodatNaqş · Naqş — takrorlanuvçi handasiy va ösimliksimon şakllardan tuzilgan bezakNarkoz · Narkoz — kimyoviy moddalar ta'sirida sun'iy hosil qilinadigan, sezgisizlik bilan keçadigan çuqur uyqu holatiNarx şakllanişi · Narx şakllanişi — tovar va xizmatlar narxining turli omillar ta'sirida yuzaga keliş jarayoniNasr · Janr · Nasr — vazn va qofiyaga ega bölmagan yozma nutqdan iborat adabiy turNasx (fiqh) · Nasx (fiqh) — ayrim Qur'on oyatlari hukmining keyingi oyat bilan bekor qilinişiNaturalizm · Naturalizm — 19-asr oxirida Yevropa va AQŞ adabiyoti hamda san'atida yuzaga kelgan, borliqni aynan aks ettirişga intilgan oqimNauruan · Til · Nauruan — Naurudagi austroneziya tillari oilasiga mansub mikroneziya tili, Nauruning rasmiy tillaridan biri.Navigatsiya · Navigatsiya — kema, samolyot va kosmik apparatlarni boşqariş nazariyasi va amaliyotiNavo (maqom) · Navo (maqom) — Şaşmaqom va Ön ikki maqom tizimidagi maqomlardan biriNavröz · Navröz — quyoş yili boşlanişi — bahorgi teng kunlikda nişonlanadigan qadimiy xalq bayramiNazira · Nazira — Şarq adabiyotida ötgan yoki zamondoş adib asariga javob tariqasida yozilgan asarNdau · Til · Ndau — Zimbabveda sözlaşiladigan, şona tillari guruhiga kiruvçi bantu tili.Nefroptoz · Nefroptoz — buyrakning me'yoridan ortiq pastga siljişi bilan keçadigan patologik holatNeft · Neft — asosan uglevodorodlardan iborat suyuq yonuvçi qazilma boylik, yonilği va köplab sanoat mahsulotlarining asosiy xom aşyosi.Neftedollarlar · Neftedollarlar — neft eksport qiluvçi mamlakatlarning neft sotişdan AQŞ dollarida oladigan daromadlariNekroz · Nekroz — tirik organizmdagi hujayra, töqima yoki a'zo qismining nobud bölişiNemis tili · Til · Nemis tili — hind-yevropa tillari oilasining ğarbiy german guruhiga mansub til; Germaniya, Avstriya, Şveysariya va Lixtenşteynda keng tarqalgan.Neorealizm (falsafa) · Neorealizm (falsafa) — 20-asr ingliz falsafasidagi realizmga asoslangan oqimNepal tili · Til · Nepal tili — hind-yevropa tillari oilasining hind-oriy guruhiga mansub, Nepalning davlat tili bölgan va Devanagari yozuvidan foydalanadigan til.Neptunizm · Neptunizm — barça toğ jinslari dastlabki okean suvida çökib hosil bölgan degan geologik konsepsiyaNerv · Nerv — markaziy nerv tizimini a'zo va töqimalar bilan boğlovçi nerv tolalari tutamidan iborat tuzilmaNew Zealand Sign Language · Til · Yangi Zelandiya sagirlar jamoasining asosiy tili; 2006-yil aprelidan rasmiy til maqomiga ega, ildizlari Britaniya imo-işora tiliga borib taqaladi.Neyrobiologiya · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: asab tizimi biologiyasini örganadi.Niderland maktabi · Niderland maktabi — 15–16-asrlarda Uyğoniş davri musiqasidagi yetakçi kompozitorlik yönalişNiderland tili · Til · Niderland tili — Hind-yevropa oilasining german tillari guruhiga kiruvçi, Niderlandiya va Belgiyada keng tarqalgan til.Nisbiylik nazariyasi · Albert Eynşteyn yaratgan, maxsus va umumiy nisbiylik nazariyalaridan iborat fazo-vaqt va tortişiş haqidagi fizik ta'limot.Nitratlaşuv · Nitratlaşuv — ammoniy tuzlarining bakteriyalar ta'sirida nitratlarga aylaniş jarayoni, nitrifikatsiyaNoma · Janr · Noma — mumtoz adabiyotda real yoki xayoliy şaxsga maktub tarzida yozilgan şe'riy asar janriNoma (kasallik) · Noma (kasallik) — yuz va boşqa joylarning yumşoq töqimalarida gangrena tarzida keçadigan kasallikNominalizm · Din va maktab · Nominalizm — umumiy tuşunçalarni faqat narsalarning nomlari deb hisoblaydigan örta asr falsafiy yönalişiNominatsiya · Nominatsiya — tilşunoslikda — til birliklari yordamida borliq unsurlarini nomlaş jarayoni va uning natijasiNomogenez · Nomogenez — tirik tabiat evolyutsiyasi içdan dasturlangan degan evolyutsion konsepsiyaNon-fikşn · Janr · Non-fikşn — real dunyo haqidagi faktlar yoki fikrlarni yetkazişga qaratilgan, xayoliy voqealarga asoslanmagan hujjat yoki media kontent janri.North Korean standard language · Til · Munxvao (문화어) — Şimoliy Koreyada 1966-yilda qabul qilingan koreys tilining adabiy standarti.Northern Ndebele · Til · Northern Ndebele — Zimbabveda sözlaşiladigan, zulu tiliga yaqin Nguni tili.Northern Quiçua · Til · Northern Quiçua (Kichwa) — Ekvador va Kolumbiyadagi keçua tillari navlarini öz içiga olgan, Peruga ham tarqalgan keçua tili.Northern Sotho · Til · Northern Sotho (Sesotho sa Leboa, Sepedi) — bantu tillari oilasining Sotho-Tswana guruhiga mansub, Janubiy Afrika Respublikasida rasmiy til.Norveg tili · Til · Norveg tili — hind-yevropa tillar oilasining german tillari guruhiga kiruvçi skandinav tili, Norvegiyada sözlaşiladi.Notariat · Notariat — huquq va yuridik faktlarni tasdiqlaş bilan şuğullanuvçi organlar tizimiNoyib · Kasb · Noib — örta asrlarda musulmon davlatlarida hukmdorning örinbosari, tobe ölka yoki viloyat hokimi bölgan mansab va unvon.Numizmatika · Ilm sohasi · Numizmatika — tangalar va pul muomalasi tarixini örganadigan yordamçi tarix faniNuraş pösti · Nuraş pösti — toğ jinslarining nuraşi natijasida yer yuzasida vujudga keladigan kontinental geologik hosilaNuristani · Til · Nuriston tillari — Hindikuş toğlaridagi, hind-eron tillari oilasiga mansub, avval kofir tillari deb atalgan til guruhi.Nutatsiya · Nutatsiya — aylanayotgan jism öqining pretsessiya bilan birga sodir böladigan tebranma harakatiNynorsk · Til · Nynorsk — norveg tilining ikki rasmiy yozma me'yoridan biri (ikkinçisi — bokmol); 19-asr örtalarida Ivar Aasen asosida şakllangan.Obdasta · Obdasta — yuz-qöl yuvişda işlatiladigan uzun jömrakli an'anaviy idişObligatsiya · Obligatsiya — egasiga belgilangan daromad keltiradigan va qarz majburiyatini tasdiqlovçi qimmatli qoğozObliteratsiyalovçi endarteriit · Obliteratsiyalovçi endarteriit — oyoq arteriyalari torayib bekilib qoladigan surunkali yalliğlaniş kasalligiOçerk · Janr · Oçerk — haqiqiy hayotiy voqealarni hujjatlarga asoslanib tasvirlaydigan epik janrOdam anatomiyasi va fiziologiyasi · Ilm sohasi · Biologiyaning tarmoği: inson tanasi tuzilişi va işlaşini örganadi.ofitser · Kasb · Ofitser — qurolli kuçlar, politsiya va boşqa formali xizmatlarda komandirlik yoki harbiy-ma'muriy lavozimni egallagan şaxs kasbi.Öğuzlar · Öğuzlar — ilk örta asrlarda Markaziy Osiyo va Orol–Kaspiy böylarida yaşagan turkiy qabilalar ittifoqiOhang · Ohang — musiqiy ifodaning eng kiçik kuy bölagi, intonatsiyaOkop · Okop — jangçilar va texnikani duşman ötidan pana qiluvçi harbiy muhandislik inşooti, xandaqOksalatlar · Oksalatlar — şovul kislotaning tuzlariOlefinlar · Olefinlar — molekulasida bitta qöş boğ bölgan töyinmagan uglevodorodlar, alkenlarolim · Kasb · Olim — ilmiy uslubdan foydalanib, fanning bir yoki bir neça sohasida tadqiqot olib boradigan va bilim yiğuvçi mutaxassis.Ölkaşunoslik · Ilm sohasi · Ölkaşunoslik — muayyan ölka, viloyat yoki şaharning tabiati, tarixi va madaniyatini har tomonlama örganişOltoy tili · Til · Oltoy tili — Rossiyaning Toğli Oltoy hududida tarqalgan turkiy tilOnkologiya · Ilm sohasi · Onkologiya — ösmalarning kelib çiqişi, aniqlaş, davolaş va oldini oliş usullarini örganadigan fanOnomastika · Ilm sohasi · Onomastika — atoqli nomlarni, ularning paydo bölişi va özgariş tarixini örganuvçi tilşunoslik bölimiOntogenez · Ontogenez — organizmning şakllana boşlaşidan hayoti oxirigaça bölgan individual rivojlanişiOntologiya · Ilm sohasi · Ontologiya — borliq va uning umumiy asoslari haqidagi falsafa bölimiOpera · Janr · Opera — musiqa, dramaturgiya, tasviriy san'at va raqsni birlaştirgan musiqali-dramatik san'at janrioperator · Kasb · Operator — kinofilm suratga oliş, televizion eşittirişlarni uzatiş va suratga oliş apparati bilan işlaş bilan şuğullanuvçi ijodiy-texnik kasb egasi.Operetta · Janr · Operetta — vokal va çolğu musiqa, raqs va sözlaşuv dialoglarini birlaştirgan yengil musiqali sahna asariOptika · Ilm sohasi · Optika — yoruğlik tabiati va yoruğlik hodisalarini örganadigan fizika bölimiOqin · Kasb · Oqin — qozoq va qirğiz xalqlarida dömbira yoki qömuz jörligida badihagöylik qiluvçi şoir va kuyçi.öqituvçi · Kasb · Öqituvçi — öquvçi va talabalarga ta'lim-tarbiya beradigan, bilim, malaka va fazilatlarni egallaşiga yordam beradigan pedagogik kasb egasi.Oqiziqlar · Oqiziqlar — daryo oqimi bilan suv havzalariga oqib keladigan mineral va organik zarraçalarOqmas köl · Oqmas köl — suvi oqib çiqmaydigan, asosan buğlaniş hisobiga sarflanadigan kölOrbita · Orbita — jismning boşqa jismning tortişiş kuçi ta'sirida bosib ötadigan egri yöli; osmon mexanikasining asosiy tuşunçasi.Orden · Orden — harbiy yoki fuqarolik xizmatlari uçun beriladigan faxriy mukofot nişoniOrdovik davri · Ordovik davri — paleozoy erasining pastdan ikkinçi geologik davriOrgan · Organ — trubalar tizimi va klaviaturalardan iborat damli klavişli musiqa çolğusiOriyentalizm · Oriyentalizm — Yevropa san'atida Şarq xalqlari madaniyatiga xos mavzu, obraz va badiiy şakllarga murojaat etuvçi yönalişOrnitologiya · Ilm sohasi · Ornitologiya — quşlarni örganadigan zoologiya bölimiOrnitoz · Ornitoz — xlamidiyalar qözğatadigan, parrandalardan odamga yuqadigan yuqumli kasallik
Filtrlaş: mavzu sahifasidagi qiymat ustiga bosing (masalan «şoir» → şu kasb egalari).